In de kliniek zien we dagelijks puppy's binnenkomen met bezorgde eigenaren die niet weten of iets ernstig is of vanzelf overgaat. Dat is ook precies waarom ik dit overzicht heb geschreven: puppy's zijn extra kwetsbaar, hun immuunsysteem is nog niet volgroeid en ze steken letterlijk alles in hun mond. Als nieuwe puppyeigenaar is het belangrijk om te weten welke ziektes veel voorkomen, hoe je ze herkent en wanneer je actie moet ondernemen. Ik zet de meest voorkomende puppyziektes hieronder op een rij, zodat je goed voorbereid bent — vroegtijdig herkennen kan het verschil maken tussen een snelle genezing en een ernstig probleem.
Dit artikel is geschreven als algemene informatie en vervangt geen veterinaire diagnose of behandeling. Probeer nooit zelf een diagnose te stellen of je puppy te behandelen zonder advies van een dierenarts. Bij twijfel: bel altijd je dierenartspraktijk. Zij kunnen inschatten of het nodig is om langs te komen.
Parvovirose (Parvo)
Parvo is een van de gevaarlijkste ziektes voor puppy's en helaas ook een van de meest voorkomende. Het parvovirus is extreem besmettelijk en kan maandenlang overleven in de omgeving.
Hoe raakt een puppy besmet?
Het virus wordt verspreid via de ontlasting van besmette honden. Je puppy hoeft niet eens direct contact te hebben met een zieke hond. Het ruiken aan besmette grond, schoenen of kleding kan al voldoende zijn. Het virus is buitengewoon resistent: het kan tot een jaar in de omgeving overleven en is bestand tegen de meeste schoonmaakmiddelen.
Symptomen:
- Ernstige, vaak bloederige diarree met een opvallend sterke geur
- Heftig braken
- Extreme slaperigheid en lusteloosheid
- Weigeren van voedsel en water
- Koorts of juist ondertemperatuur
- Snelle uitdroging
Behandeling:
Er is geen medicijn dat het virus doodt. De behandeling is ondersteunend: infuustherapie tegen uitdroging, anti-braakmiddelen, antibiotica tegen secundaire infecties en voedingsondersteuning. De puppy moet intensief worden verpleegd, vaak in het dierenziekenhuis.
Prognose:
Zonder behandeling overleeft 80 tot 90 procent van de puppy's het niet. Met intensieve behandeling stijgt de overlevingskans naar 70 tot 90 procent, afhankelijk van hoe snel de behandeling wordt gestart.
Preventie:
Vaccinatie is de beste bescherming. Daarom is het zo belangrijk om het vaccinatieschema nauwkeurig te volgen. Laat je puppy niet in contact komen met onbekende honden of potentieel besmette omgevingen tot het vaccinatieschema is afgerond.
Hoe raakt een puppy besmet?
Het virus wordt verspreid via de ontlasting van besmette honden. Je puppy hoeft niet eens direct contact te hebben met een zieke hond. Het ruiken aan besmette grond, schoenen of kleding kan al voldoende zijn. Het virus is buitengewoon resistent: het kan tot een jaar in de omgeving overleven en is bestand tegen de meeste schoonmaakmiddelen.
Symptomen:
- Ernstige, vaak bloederige diarree met een opvallend sterke geur
- Heftig braken
- Extreme slaperigheid en lusteloosheid
- Weigeren van voedsel en water
- Koorts of juist ondertemperatuur
- Snelle uitdroging
Behandeling:
Er is geen medicijn dat het virus doodt. De behandeling is ondersteunend: infuustherapie tegen uitdroging, anti-braakmiddelen, antibiotica tegen secundaire infecties en voedingsondersteuning. De puppy moet intensief worden verpleegd, vaak in het dierenziekenhuis.
Prognose:
Zonder behandeling overleeft 80 tot 90 procent van de puppy's het niet. Met intensieve behandeling stijgt de overlevingskans naar 70 tot 90 procent, afhankelijk van hoe snel de behandeling wordt gestart.
Preventie:
Vaccinatie is de beste bescherming. Daarom is het zo belangrijk om het vaccinatieschema nauwkeurig te volgen. Laat je puppy niet in contact komen met onbekende honden of potentieel besmette omgevingen tot het vaccinatieschema is afgerond.
Let op: Product niet beschikbaar
Kennelhoest (Infectieuze Tracheobronchitis)
Kennelhoest is een veelvoorkomende luchtweginfectie bij honden, veroorzaakt door een combinatie van bacteriën en virussen, waaronder Bordetella bronchiseptica en het caniene parainfluenzavirus.
Hoe raakt een puppy besmet?
Kennelhoest verspreidt zich via druppelinfectie (hoesten, niezen) en direct contact. Het virus gedijt het best in omgevingen waar veel honden bij elkaar komen: hondenpensions, puppycursussen, speelweides en asielen.
Symptomen:
- Droge, harde, stotende hoest (klinkt alsof er iets in de keel vastzit)
- De hoest kan aanvalsgewijs optreden en verergert bij opwinding of inspanning
- Soms niezen en waterige neusuitvloei
- Over het algemeen blijft de puppy alert en eet normaal
- Bij complicaties: koorts, snotterige neusuitvloei, verminderde eetlust
Behandeling:
Bij milde gevallen geneest kennelhoest meestal vanzelf binnen 1 tot 3 weken. De dierenarts kan hoestdempers voorschrijven en in sommige gevallen antibiotica om een bacteriële infectie te bestrijden. Bij jonge puppy's of honden met een verzwakt immuunsysteem kan de ziekte ernstiger verlopen en tot longontsteking leiden.
Preventie:
Er is een vaccinatie beschikbaar tegen kennelhoest, die via een neusspray of injectie wordt gegeven. Veel hondenpensions en cursussen vereisen deze vaccinatie.
Hoe raakt een puppy besmet?
Kennelhoest verspreidt zich via druppelinfectie (hoesten, niezen) en direct contact. Het virus gedijt het best in omgevingen waar veel honden bij elkaar komen: hondenpensions, puppycursussen, speelweides en asielen.
Symptomen:
- Droge, harde, stotende hoest (klinkt alsof er iets in de keel vastzit)
- De hoest kan aanvalsgewijs optreden en verergert bij opwinding of inspanning
- Soms niezen en waterige neusuitvloei
- Over het algemeen blijft de puppy alert en eet normaal
- Bij complicaties: koorts, snotterige neusuitvloei, verminderde eetlust
Behandeling:
Bij milde gevallen geneest kennelhoest meestal vanzelf binnen 1 tot 3 weken. De dierenarts kan hoestdempers voorschrijven en in sommige gevallen antibiotica om een bacteriële infectie te bestrijden. Bij jonge puppy's of honden met een verzwakt immuunsysteem kan de ziekte ernstiger verlopen en tot longontsteking leiden.
Preventie:
Er is een vaccinatie beschikbaar tegen kennelhoest, die via een neusspray of injectie wordt gegeven. Veel hondenpensions en cursussen vereisen deze vaccinatie.
Giardia
Giardia is een eencellige darmparasiet die bij puppy's vaak voor waterige diarree zorgt. Het is een van de meest voorkomende darmparasieten bij jonge honden in Nederland.
Hoe raakt een puppy besmet?
Door het drinken van besmet water (plassen, sloten) of het inslikken van besmette cysten uit de omgeving. De cysten zijn zeer resistent en kunnen wekenlang overleven buiten het lichaam. Besmetting kan ook plaatsvinden door contact met de ontlasting van besmette honden.
Symptomen:
- Waterige of slijmerige diarree, soms met een groenige kleur
- Wisselend: de ene dag normale ontlasting, de volgende dag diarree
- Winderigheid en een opgeblazen buik
- Verminderde eetlust
- Gewichtsverlies of slechte groei
- In sommige gevallen braken
Sommige puppy's dragen giardia bij zich zonder zichtbare klachten. Ze kunnen dan wel andere honden besmetten.
Behandeling:
De dierenarts schrijft een anti-parasitair middel voor, meestal fenbendazol (3 tot 5 dagen) of metronidazol. Vaak is een tweede behandeling nodig. Hygiëne is essentieel: was de billen en poten na iedere toiletgang, reinig drinkbakken dagelijks en was bedjes en speelgoed op hoge temperatuur.
Preventie:
Laat je puppy niet drinken uit stilstaand water. Ruim ontlasting direct op en houd de leefomgeving schoon. Bij hardnekkige giardia is het belangrijk om de omgeving grondig te reinigen om herbesmetting te voorkomen.
Hoe raakt een puppy besmet?
Door het drinken van besmet water (plassen, sloten) of het inslikken van besmette cysten uit de omgeving. De cysten zijn zeer resistent en kunnen wekenlang overleven buiten het lichaam. Besmetting kan ook plaatsvinden door contact met de ontlasting van besmette honden.
Symptomen:
- Waterige of slijmerige diarree, soms met een groenige kleur
- Wisselend: de ene dag normale ontlasting, de volgende dag diarree
- Winderigheid en een opgeblazen buik
- Verminderde eetlust
- Gewichtsverlies of slechte groei
- In sommige gevallen braken
Sommige puppy's dragen giardia bij zich zonder zichtbare klachten. Ze kunnen dan wel andere honden besmetten.
Behandeling:
De dierenarts schrijft een anti-parasitair middel voor, meestal fenbendazol (3 tot 5 dagen) of metronidazol. Vaak is een tweede behandeling nodig. Hygiëne is essentieel: was de billen en poten na iedere toiletgang, reinig drinkbakken dagelijks en was bedjes en speelgoed op hoge temperatuur.
Preventie:
Laat je puppy niet drinken uit stilstaand water. Ruim ontlasting direct op en houd de leefomgeving schoon. Bij hardnekkige giardia is het belangrijk om de omgeving grondig te reinigen om herbesmetting te voorkomen.
Oorinfecties (Otitis Externa)
Oorinfecties komen veel voor bij puppy's, vooral bij rassen met hangoren zoals Cocker Spaniels, Basset Hounds en Labradors. De hangoor creëert een warm, vochtig klimaat waarin bacteriën en gisten goed gedijen.
Oorzaken:
- Bacteriële infectie
- Gistinfectie (Malassezia)
- Oormijtjes (vooral bij jonge puppy's)
- Allergiëen (voedsel of omgeving)
- Vocht in de oren (na zwemmen of baden)
- Overmatige oorsmeerproductie
Symptomen:
- Veelvuldig krabben aan de oren of schudden met het hoofd
- Roodheid en zwelling in het oorkanaal
- Bruine, gele of zwarte afscheiding
- Onaangename geur uit de oren
- Pijn bij aanraking van het oor
- Scheefhouden van het hoofd
Behandeling:
De dierenarts zal het oor onderzoeken en bepalen wat de oorzaak is. Afhankelijk daarvan worden oordruppels voorgeschreven: antibiotica bij een bacteriële infectie, antischimmelmiddel bij een gistinfectie, of een antiparasitair middel bij oormijtjes. Soms is het nodig om het oor te spoelen.
Preventie:
Controleer de oren van je puppy wekelijks. Maak ze schoon met een speciale oorreiniger als ze vuil worden. Droog de oren na het zwemmen. Bij rassen met veel haar in het oorkanaal kan het helpen om dit haar regelmatig te laten plukken door de trimmer.
Oorzaken:
- Bacteriële infectie
- Gistinfectie (Malassezia)
- Oormijtjes (vooral bij jonge puppy's)
- Allergiëen (voedsel of omgeving)
- Vocht in de oren (na zwemmen of baden)
- Overmatige oorsmeerproductie
Symptomen:
- Veelvuldig krabben aan de oren of schudden met het hoofd
- Roodheid en zwelling in het oorkanaal
- Bruine, gele of zwarte afscheiding
- Onaangename geur uit de oren
- Pijn bij aanraking van het oor
- Scheefhouden van het hoofd
Behandeling:
De dierenarts zal het oor onderzoeken en bepalen wat de oorzaak is. Afhankelijk daarvan worden oordruppels voorgeschreven: antibiotica bij een bacteriële infectie, antischimmelmiddel bij een gistinfectie, of een antiparasitair middel bij oormijtjes. Soms is het nodig om het oor te spoelen.
Preventie:
Controleer de oren van je puppy wekelijks. Maak ze schoon met een speciale oorreiniger als ze vuil worden. Droog de oren na het zwemmen. Bij rassen met veel haar in het oorkanaal kan het helpen om dit haar regelmatig te laten plukken door de trimmer.
Let op: Product niet beschikbaar
Huidproblemen en Allergieën
Huidproblemen zijn een veelvoorkomende reden voor een bezoek aan de dierenarts bij jonge honden. De meest voorkomende huidproblemen bij puppy's zijn:
Voedselallergie
Sommige puppy's reageren allergisch op bepaalde eiwitten in het voer, zoals kip, rund of granen. Symptomen zijn jeuk (vooral rond de oren, poten en buik), rode huid, oorinfecties en soms diarree. Een eliminatiedieet van 8 tot 12 weken is nodig om een voedselallergie vast te stellen.
Vlooienallergiedermatitis
Een allergische reactie op het speeksel van vlooien. Eén enkele vlooienbeet kan al ernstige jeuk veroorzaken die dagenlang aanhoudt. Vooral de staartbasis, rug en dijen zijn aangedaan.
Demodex (schurft)
Veroorzaakt door de Demodex-mijt, die in kleine aantallen normaal op de huid leeft. Bij puppy's met een onrijp immuunsysteem kan de mijtenpopulatie uit de hand lopen. Dit leidt tot haarverlies (vaak rond de ogen en snuit), rode huid en schilfering. De gelokaliseerde vorm geneest vaak vanzelf. De gegeneraliseerde vorm vereist behandeling.
Puppy impetigo
Een oppervlakkige bacteriële huidinfectie die vooral op de buik voorkomt. Je ziet kleine puistjes of blaasjes. Het is meestal onschuldig en geneest met lokale behandeling.
Bij aanhoudende huidproblemen is het belangrijk om naar de dierenarts te gaan. Jeuk en krabben kan leiden tot secundaire infecties die het probleem verergeren.
Voedselallergie
Sommige puppy's reageren allergisch op bepaalde eiwitten in het voer, zoals kip, rund of granen. Symptomen zijn jeuk (vooral rond de oren, poten en buik), rode huid, oorinfecties en soms diarree. Een eliminatiedieet van 8 tot 12 weken is nodig om een voedselallergie vast te stellen.
Vlooienallergiedermatitis
Een allergische reactie op het speeksel van vlooien. Eén enkele vlooienbeet kan al ernstige jeuk veroorzaken die dagenlang aanhoudt. Vooral de staartbasis, rug en dijen zijn aangedaan.
Demodex (schurft)
Veroorzaakt door de Demodex-mijt, die in kleine aantallen normaal op de huid leeft. Bij puppy's met een onrijp immuunsysteem kan de mijtenpopulatie uit de hand lopen. Dit leidt tot haarverlies (vaak rond de ogen en snuit), rode huid en schilfering. De gelokaliseerde vorm geneest vaak vanzelf. De gegeneraliseerde vorm vereist behandeling.
Puppy impetigo
Een oppervlakkige bacteriële huidinfectie die vooral op de buik voorkomt. Je ziet kleine puistjes of blaasjes. Het is meestal onschuldig en geneest met lokale behandeling.
Bij aanhoudende huidproblemen is het belangrijk om naar de dierenarts te gaan. Jeuk en krabben kan leiden tot secundaire infecties die het probleem verergeren.
Diarree en Braken
Diarree en braken zijn misschien wel de meest voorkomende klachten bij puppy's. De oorzaken zijn zeer uiteenlopend:
Veelvoorkomende oorzaken:
- Voedselomschakeling (te snelle overgang naar nieuw voer)
- Iets verkeerds opgegeten (afval, planten, speelgoed)
- Stress (verhuizing, nieuwe omgeving)
- Wormen of andere darmparasieten
- Virale infecties (parvo, corona)
- Bacteriële infecties
- Voedselallergie of -intolerantie
Een enkele keer braken of een dag zachte ontlasting is bij een puppy niet ongewoon. Maar er zijn situaties waarin je direct actie moet ondernemen.
Wanneer wel zelf afwachten:
- De puppy braakt eenmalig en is daarna alert en actief
- Milde zachte ontlasting, maar de puppy eet en drinkt normaal
- Je weet dat de puppy iets ongebruikelijks heeft gegeten
Wanneer naar de dierenarts:
- Braken of diarree die langer dan 24 uur aanhoudt
- Bloed in de ontlasting of het braaksel
- De puppy weigert water en eet niet
- Extreme slaperigheid of lusteloosheid
- Tekenen van buikpijn (gespannen houding, janken)
- De puppy is jonger dan 12 weken (uitdroging gaat snel)
Veelvoorkomende oorzaken:
- Voedselomschakeling (te snelle overgang naar nieuw voer)
- Iets verkeerds opgegeten (afval, planten, speelgoed)
- Stress (verhuizing, nieuwe omgeving)
- Wormen of andere darmparasieten
- Virale infecties (parvo, corona)
- Bacteriële infecties
- Voedselallergie of -intolerantie
Een enkele keer braken of een dag zachte ontlasting is bij een puppy niet ongewoon. Maar er zijn situaties waarin je direct actie moet ondernemen.
Wanneer wel zelf afwachten:
- De puppy braakt eenmalig en is daarna alert en actief
- Milde zachte ontlasting, maar de puppy eet en drinkt normaal
- Je weet dat de puppy iets ongebruikelijks heeft gegeten
Wanneer naar de dierenarts:
- Braken of diarree die langer dan 24 uur aanhoudt
- Bloed in de ontlasting of het braaksel
- De puppy weigert water en eet niet
- Extreme slaperigheid of lusteloosheid
- Tekenen van buikpijn (gespannen houding, janken)
- De puppy is jonger dan 12 weken (uitdroging gaat snel)
Ga DIRECT naar de dierenarts als je puppy: bloederige diarree heeft, herhaaldelijk braakt en niet kan ophouden, niet meer wil drinken, extreem slap is, tekenen van pijn vertoont, of iets giftigs kan hebben ingeslikt. Bij jonge puppy's kan uitdroging binnen enkele uren levensbedreigend worden.
Alarmsignalen: Wanneer Direct naar de Dierenarts
- Bloederige diarree of braaksel: kan wijzen op parvo, een ernstige infectie of vergiftiging
- Moeizame ademhaling: hijgen, piepen of blauwverkleuring van het tandvlees
- Extreme lusteloosheid: de puppy wil niet opstaan en reageert nauwelijks
- Niet eten of drinken langer dan 24 uur: risico op uitdroging, vooral bij jonge puppy's
- Opgezwollen buik met pijn: kan wijzen op maagdraaiing (levensgevaarlijk bij grotere rassen) of darmobstructie
- Toevallen of stuiptrekkingen: kan wijzen op vergiftiging of neurologische problemen
- Koorts boven 39,5 graden: normale temperatuur is 38,0-39,0 graden
- Bleek of wit tandvlees: kan wijzen op bloedverlies of shock
- Moeite met plassen of geen urine productie: kan wijzen op een urineweg blokkade
- Vermoeden van vergiftiging: als je puppy chocolade, druiven, rattengif of andere giftige stoffen kan hebben gegeten
Andere Veelvoorkomende Aandoeningen
Naast de hierboven genoemde ziektes zijn er nog enkele aandoeningen die je als puppyeigenaar moet kennen:
Hypoglykemie (lage bloedsuiker)
Komt vooral voor bij kleine en zeer kleine rassen (Chihuahua, Yorkshire Terrier). Puppy's hebben kleine energiereserves en kunnen hun bloedsuiker niet goed op peil houden als ze een maaltijd overslaan. Symptomen: trillen, slaperigheid, wankelend lopen, in ernstige gevallen bewusteloosheid. Geef direct een beetje honing op het tandvlees en ga naar de dierenarts.
Longontsteking
Kan optreden als complicatie van kennelhoest of als zelfstandige ziekte. Symptomen: koorts, hoesten, moeizame ademhaling, neusuitvloei, verminderde eetlust. Vereist behandeling met antibiotica.
Coccidiose
Een darminfectie veroorzaakt door eencellige parasieten (coccidia). Komt veel voor bij puppy's uit fokkerijen en asielen. Symptomen lijken op giardia: waterige diarree, soms met bloed. Behandeling met specifieke medicatie is effectief.
Canine coronavirus
Niet te verwarren met het menselijke coronavirus. Dit virus veroorzaakt milde tot matige diarree en braken bij puppy's. Het is meestal minder ernstig dan parvo, maar kan bij hele jonge puppy's wel tot complicaties leiden. Er is geen specifieke behandeling; ondersteunende zorg is de standaard.
Hypoglykemie (lage bloedsuiker)
Komt vooral voor bij kleine en zeer kleine rassen (Chihuahua, Yorkshire Terrier). Puppy's hebben kleine energiereserves en kunnen hun bloedsuiker niet goed op peil houden als ze een maaltijd overslaan. Symptomen: trillen, slaperigheid, wankelend lopen, in ernstige gevallen bewusteloosheid. Geef direct een beetje honing op het tandvlees en ga naar de dierenarts.
Longontsteking
Kan optreden als complicatie van kennelhoest of als zelfstandige ziekte. Symptomen: koorts, hoesten, moeizame ademhaling, neusuitvloei, verminderde eetlust. Vereist behandeling met antibiotica.
Coccidiose
Een darminfectie veroorzaakt door eencellige parasieten (coccidia). Komt veel voor bij puppy's uit fokkerijen en asielen. Symptomen lijken op giardia: waterige diarree, soms met bloed. Behandeling met specifieke medicatie is effectief.
Canine coronavirus
Niet te verwarren met het menselijke coronavirus. Dit virus veroorzaakt milde tot matige diarree en braken bij puppy's. Het is meestal minder ernstig dan parvo, maar kan bij hele jonge puppy's wel tot complicaties leiden. Er is geen specifieke behandeling; ondersteunende zorg is de standaard.
Veelgestelde vragen
Let op: Product niet beschikbaar
Het is normaal dat je puppy af en toe wat mankementen heeft. Puppy's zijn kleine avonturiers die de wereld ontdekken, en daar hoort een enkele keer een onwel buikje bij. Maar door de symptomen van ernstige ziektes te kennen en te weten wanneer je naar de dierenarts moet, kun je snel handelen als het nodig is. Ik raad je aan om altijd te bellen als je twijfelt — in de kliniek horen we dat liever een keer te veel dan te laat. Met goede preventie (vaccinaties, ontworming, hygiëne) en alertheid houd je je puppy zo gezond mogelijk.
