Puppy Ontwormen: Schema, Middelen en Veelgestelde Vragen

Wormen zijn parasieten die in de darmen van je puppy leven. Ze voeden zich met de voedingsstoffen die je puppy binnenkrijgt, waardoor je puppy minder voeding opneemt. Bij een ernstige wormbesmetting kan dit leiden tot groeiachterstand, bloedarmoede, een verminderde weerstand en in extreme gevallen zelfs de dood.

Daarnaast zijn sommige wormen ook gevaarlijk voor mensen. Dit noemen we zoönosen. Vooral jonge kinderen zijn kwetsbaar, omdat zij vaker met hun handen aan de grond en daarna in hun mond zitten. De spoelworm (Toxocara canis) kan bij mensen ernstige klachten veroorzaken als de larven door het lichaam migreren.

Regelmlatig ontwormen beschermt dus niet alleen je puppy, maar ook je gezin. Het RIVM adviseert om honden regelmatig te ontwormen, vooral in huishoudens met jonge kinderen.

Er zijn verschillende soorten wormen die je puppy kunnen besmetten. De meest voorkomende zijn:

Spoelwormen (Toxocara canis)
Dit is de meest voorkomende worm bij puppy's. Puppy's raken besmet via de placenta (nog voor de geboorte) of via de moedermelk. Spoelwormen zijn wit, dun en kunnen tot 18 centimeter lang worden. Je kunt ze soms zien in de ontlasting of het braaksel van je puppy. Ze lijken op spaghettislierten.

Haakwormen (Ancylostoma caninum)
Deze kleine wormen (1-2 cm) hechten zich aan de darmwand en voeden zich met bloed. Een ernstige haakwormbesmetting kan leiden tot bloedarmoede, vooral bij jonge puppy's. Besmetting gebeurt via de moedermelk, via de huid (larven boren zich door de huid) of door het inslikken van larven.

Lintwormen (Dipylidium caninum en Echinococcus)
Lintwormen worden overgedragen door vlooien. Als je puppy een besmette vlo inslikt tijdens het poetsen, kan hij een lintworm oplopen. Je herkent lintwormen aan kleine, witte segmenten (die lijken op rijstkorrels) rond de anus of in de ontlasting. De vossenlintworm (Echinococcus multilocularis) is zeldzaam maar kan ernstige problemen veroorzaken bij mensen.

Zweepwormen (Trichuris vulpis)
Deze wormen leven in de blinde darm en dikke darm. Besmetting gebeurt door het inslikken van eieren uit de omgeving. De eieren zijn zeer resistent en kunnen jarenlang in de grond overleven.

Longwormen (Angiostrongylus vasorum)
Een relatief nieuwe dreiging in Nederland. Besmetting gebeurt door het eten van slakken of naaktslakken. Longwormen kunnen ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken, waaronder bloedingsproblemen en hartfalen.

Het ontwormschema voor puppy's is intensiever dan voor volwassen honden, omdat puppy's gevoeliger zijn en vaker besmet raken. Het standaard schema dat de meeste dierenartsen aanhouden is:

Vanaf geboorte tot 8 weken: Elke 2 weken ontwormen. Dit begint bij de fokker op een leeftijd van 2 weken. De puppy wordt dus ontwormd op 2, 4, 6 en 8 weken. Meestal doet de fokker dit voordat je je puppy ophaalt. Vraag hier altijd naar.

8 weken tot 6 maanden: Maandelijks ontwormen. Zodra je puppy bij je thuis is, worm je elke maand ont. Jonge puppy's zijn nog extra kwetsbaar en komen steeds vaker in contact met andere honden en nieuwe omgevingen.

6 maanden tot volwassen: Minimaal elke 3 maanden ontwormen, dus 4 keer per jaar. Dit is het schema dat je de rest van het leven van je hond aanhoudt.

Houd er rekening mee dat dit het standaard advies is. In bepaalde situaties kan je dierenarts een aangepast schema adviseren, bijvoorbeeld als je hond veel contact heeft met andere honden, op het platteland leeft, of als er jonge kinderen in huis zijn.

Er zijn verschillende soorten ontwormmiddelen beschikbaar. De meeste zijn verkrijgbaar bij de dierenarts of in de dierenwinkel. We raden aan om het middel in overleg met je dierenarts te kiezen, omdat niet elk middel tegen alle soorten wormen werkt.

Tabletten en pasta's
De meest gebruikte vorm. Je kunt de tablet in een stukje worst of kaas verstoppen, of direct in de bek geven. Veel moderne tabletten hebben een vlees-smaak om het makkelijker te maken. Bekende werkzame stoffen zijn milbemycine, prazikwantel en fenbendazol.

Spot-on preparaten
Druppels die je in de nek van je puppy aanbrengt. Sommige spot-on middelen werken tegen zowel wormen als vlooien en teken, wat handig kan zijn als alles-in-een oplossing.

Injecties
Wordt soms door de dierenarts gegeven, vooral bij jonge puppy's of bij ernstige besmettingen.

Belangrijk om te weten: een ontworming doodt alleen de wormen die op dat moment in het lichaam aanwezig zijn. Het biedt geen langdurige bescherming. Daarom is het regelmatig herhalen zo belangrijk.

Alternatief: mestonderzoek
In plaats van standaard te ontwormen, kun je ook kiezen voor een mestonderzoek. Hierbij stuur je een mestmonster naar een laboratorium dat controleert of er wormeieren aanwezig zijn. Alleen als er daadwerkelijk wormen worden gevonden, ontwormt je. Dit voorkomt onnodig medicijngebruik. Bespreek met je dierenarts of deze aanpak geschikt is voor jouw situatie.

Niet elke wormbesmetting geeft duidelijke symptomen. Vooral bij een lichte besmetting merk je er soms weinig van. Toch zijn er signalen waar je op kunt letten:

- Dikke, opgezette buik: vooral bij jonge puppy's met spoelwormen valt een bolle buik op, terwijl de rest van het lichaam mager is.
- Diarree: soms met bloed of slijm, afhankelijk van het type worm.
- Braken: bij een ernstige spoelwormbesmetting kun je soms wormen in het braaksel zien.
- Gewichtsverlies of slechte groei: ondanks een goede eetlust groeit de puppy niet goed.
- Doffe vacht: een glanzende vacht is een teken van goede gezondheid. Een doffe, droge vacht kan wijzen op parasieten.
- Over de grond schuiven (slee rijden): dit kan duiden op lintwormen of volle anaalklieren.
- Zichtbare wormen: witte segmenten (rijstkorrels) rond de anus bij lintwormen, of spaghetti-achtige wormen in de ontlasting bij spoelwormen.
- Verminderde eetlust of juist vraatzucht: beide kunnen voorkomen bij een wormbesmetting.

De meest voorkomende lintworm bij honden (Dipylidium caninum) wordt overgedragen door vlooien. Als je puppy vlooien heeft en een besmette vlo inslikt tijdens het likken van zijn vacht, kan hij een lintworm oplopen. Daarom is een goede vlooienbestrijding ook belangrijk voor de wormpreventie.

Als je lintworm-segmenten bij je puppy ziet (kleine witte korrels rond de anus die soms bewegen), is het dus verstandig om naast een lintwormbehandeling ook een vlooienbehandeling te starten. Anders blijft de bron van besmetting bestaan.

Er zijn combinatiepreparaten beschikbaar die zowel tegen wormen als tegen vlooien en teken werken. Dit kan handig zijn om het overzichtelijk te houden. Vraag je dierenarts welk product het meest geschikt is.