In de kliniek zie ik bijna elke week nieuwe puppyeigenaren die met een half ingevuld vaccinatieboekje binnenkomen en niet goed weten wat er nog moet gebeuren. Dat is helemaal niet gek — het schema met al die weken en herhalingsprikken is in het begin verwarrend. Toen Nova als pup bij ons kwam, had ik het geluk dat ik het schema al uit mijn hoofd kende, maar ik snap dat het voor de meeste mensen nieuw is. Welke vaccinaties zijn er precies, wanneer moet je puppy geprikt worden, en wat kost het allemaal? Ik zet het hieronder helder voor je op een rij.
Dit artikel is geschreven ter informatie en vervangt geen veterinair advies. Raadpleeg altijd je dierenarts voor een vaccinatieschema dat past bij de specifieke situatie van jouw puppy. De dierenarts houdt rekening met ras, leefomgeving en gezondheid van je puppy.
Waarom Vaccineren Zo Belangrijk Is
Puppy's worden geboren met antistoffen die ze via de moedermelk binnenkrijgen. Deze zogenaamde maternale antistoffen beschermen de puppy in de eerste levensweken. Maar rond een leeftijd van 6 tot 8 weken nemen deze antistoffen af en wordt je puppy kwetsbaar voor infectieziektes.
Door te vaccineren stimuleer je het immuunsysteem van je puppy om zelf antistoffen aan te maken. Zo bouw je een betrouwbare bescherming op tegen gevaarlijke ziektes zoals parvo, hondenziekte en hepatitis. Zonder vaccinaties loopt je puppy een serieus risico. Parvo bijvoorbeeld heeft bij onbehandelde puppy's een sterftecijfer van 80 tot 90 procent.
Daarnaast draag je met vaccineren bij aan de zogenaamde groepsimmuniteit. Hoe meer honden gevaccineerd zijn, hoe kleiner de kans dat een ziekte zich verspreidt. Dat beschermt ook honden die om medische redenen niet gevaccineerd kunnen worden.
Door te vaccineren stimuleer je het immuunsysteem van je puppy om zelf antistoffen aan te maken. Zo bouw je een betrouwbare bescherming op tegen gevaarlijke ziektes zoals parvo, hondenziekte en hepatitis. Zonder vaccinaties loopt je puppy een serieus risico. Parvo bijvoorbeeld heeft bij onbehandelde puppy's een sterftecijfer van 80 tot 90 procent.
Daarnaast draag je met vaccineren bij aan de zogenaamde groepsimmuniteit. Hoe meer honden gevaccineerd zijn, hoe kleiner de kans dat een ziekte zich verspreidt. Dat beschermt ook honden die om medische redenen niet gevaccineerd kunnen worden.
Let op: Product niet beschikbaar
Het Basis Vaccinatieschema voor Puppy's
In Nederland volgen dierenartsen een vaccinatieschema dat is opgesteld volgens de richtlijnen van de KNMvD (Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde). De basisvaccinaties worden ook wel de cocktailprik genoemd, omdat meerdere vaccins in één injectie worden gecombineerd.
De belangrijkste vaccinatie is de DHP-vaccinatie. DHP staat voor:
- D — Distemper (hondenziekte): een virusziekte die het zenuwstelsel, de luchtwegen en het maagdarmkanaal aantast. Vaak dodelijk.
- H — Hepatitis (HCC): een leverontsteking veroorzaakt door een adenovirus. Kan ernstig en dodelijk verlopen bij jonge honden.
- P — Parvovirose: een zeer besmettelijke virusziekte die ernstige (bloederige) diarree en uitdroging veroorzaakt. Vooral voor puppy's levensgevaarlijk.
Het standaard schema ziet er als volgt uit:
6 weken: Eerste DHP-vaccinatie. Sommige fokkers laten deze al zetten voordat de puppy naar het nieuwe baasje gaat. Vraag hier altijd naar bij de fokker en vraag om het vaccinatieboekje.
9 weken: Tweede DHP-vaccinatie. Dit is vaak het moment waarop je puppy net bij je thuis is. Plan deze afspraak dus snel na aankomst.
12 weken: Derde DHP-vaccinatie, vaak gecombineerd met de eerste rabiësvaccinatie. Na deze prik is je puppy goed beschermd en mag hij of zij veilig naar buiten om andere honden te ontmoeten.
15 maanden: Eerste herhalingsvaccinatie (booster) DHP. Deze prik bevestigt de langdurige bescherming.
Na dit basisschema volgen er herhalingsvaccinaties. De DHP-booster wordt volgens de huidige richtlijnen om de 3 jaar herhaald, al kan je dierenarts hier een ander advies over geven.
De belangrijkste vaccinatie is de DHP-vaccinatie. DHP staat voor:
- D — Distemper (hondenziekte): een virusziekte die het zenuwstelsel, de luchtwegen en het maagdarmkanaal aantast. Vaak dodelijk.
- H — Hepatitis (HCC): een leverontsteking veroorzaakt door een adenovirus. Kan ernstig en dodelijk verlopen bij jonge honden.
- P — Parvovirose: een zeer besmettelijke virusziekte die ernstige (bloederige) diarree en uitdroging veroorzaakt. Vooral voor puppy's levensgevaarlijk.
Het standaard schema ziet er als volgt uit:
6 weken: Eerste DHP-vaccinatie. Sommige fokkers laten deze al zetten voordat de puppy naar het nieuwe baasje gaat. Vraag hier altijd naar bij de fokker en vraag om het vaccinatieboekje.
9 weken: Tweede DHP-vaccinatie. Dit is vaak het moment waarop je puppy net bij je thuis is. Plan deze afspraak dus snel na aankomst.
12 weken: Derde DHP-vaccinatie, vaak gecombineerd met de eerste rabiësvaccinatie. Na deze prik is je puppy goed beschermd en mag hij of zij veilig naar buiten om andere honden te ontmoeten.
15 maanden: Eerste herhalingsvaccinatie (booster) DHP. Deze prik bevestigt de langdurige bescherming.
Na dit basisschema volgen er herhalingsvaccinaties. De DHP-booster wordt volgens de huidige richtlijnen om de 3 jaar herhaald, al kan je dierenarts hier een ander advies over geven.
Rabiësvaccinatie (Hondsdolheid)
Rabiës, oftewel hondsdolheid, is een dodelijke virusziekte die ook op mensen kan worden overgedragen. In Nederland komt rabiës gelukkig niet meer voor bij huisdieren, maar de vaccinatie is verplicht als je met je hond naar het buitenland reist.
De eerste rabiësvaccinatie wordt meestal gegeven bij 12 weken, tegelijk met de derde DHP-prik. De herhalingsvaccinatie vindt plaats na 1 jaar en daarna om de 3 jaar, afhankelijk van het gebruikte vaccin.
Ook als je niet van plan bent om te reizen, raden we aan om de rabiësvaccinatie te bespreken met je dierenarts. Het is een relatief goedkope vaccinatie die je hond beschermt tegen een altijd dodelijke ziekte. Bovendien heb je het al geregeld mocht je onverwacht toch een keer de grens over willen met je hond.
Voor reizen binnen de EU heeft je hond een Europees dierenpaspoort nodig, waarin de rabiësvaccinatie staat geregistreerd. De vaccinatie moet minimaal 21 dagen voor vertrek zijn gezet.
De eerste rabiësvaccinatie wordt meestal gegeven bij 12 weken, tegelijk met de derde DHP-prik. De herhalingsvaccinatie vindt plaats na 1 jaar en daarna om de 3 jaar, afhankelijk van het gebruikte vaccin.
Ook als je niet van plan bent om te reizen, raden we aan om de rabiësvaccinatie te bespreken met je dierenarts. Het is een relatief goedkope vaccinatie die je hond beschermt tegen een altijd dodelijke ziekte. Bovendien heb je het al geregeld mocht je onverwacht toch een keer de grens over willen met je hond.
Voor reizen binnen de EU heeft je hond een Europees dierenpaspoort nodig, waarin de rabiësvaccinatie staat geregistreerd. De vaccinatie moet minimaal 21 dagen voor vertrek zijn gezet.
Kennelhoest (Bordetella en Parainfluenza)
Kennelhoest is een luchtweginfectie die wordt veroorzaakt door een combinatie van bacteriën (Bordetella bronchiseptica) en virussen (parainfluenza). De naam komt van het feit dat de ziekte zich snel verspreidt op plekken waar veel honden bij elkaar komen, zoals pensions, trainingsscholen en hondenspeelweides.
De kennelhoestvaccinatie is in Nederland geen standaard vaccinatie, maar wordt wel sterk aangeraden als je puppy:
- Naar een hondenpension of dagopvang gaat
- Puppycursus of hondenschool volgt
- Regelmatig contact heeft met andere honden
- Naar hondenshows of wedstrijden gaat
De vaccinatie wordt gegeven via een neusspray of als injectie. De eerste vaccinatie kan al vanaf 3 weken (neusspray) of 8 weken (injectie). Veel hondenpensions en cursussen vereisen een geldige kennelhoestvaccinatie. De bescherming duurt ongeveer 1 jaar.
Kennelhoest is voor volwassen honden meestal niet levensbedreigend, maar kan bij jonge puppy's wel tot ernstige complicaties leiden zoals longontsteking.
De kennelhoestvaccinatie is in Nederland geen standaard vaccinatie, maar wordt wel sterk aangeraden als je puppy:
- Naar een hondenpension of dagopvang gaat
- Puppycursus of hondenschool volgt
- Regelmatig contact heeft met andere honden
- Naar hondenshows of wedstrijden gaat
De vaccinatie wordt gegeven via een neusspray of als injectie. De eerste vaccinatie kan al vanaf 3 weken (neusspray) of 8 weken (injectie). Veel hondenpensions en cursussen vereisen een geldige kennelhoestvaccinatie. De bescherming duurt ongeveer 1 jaar.
Kennelhoest is voor volwassen honden meestal niet levensbedreigend, maar kan bij jonge puppy's wel tot ernstige complicaties leiden zoals longontsteking.
Let op: Product niet beschikbaar
Overzicht: Vaccinatieschema Puppy
- 6 weken: Eerste DHP-vaccinatie (vaak door de fokker)
- 9 weken: Tweede DHP-vaccinatie
- 12 weken: Derde DHP + eerste rabiësvaccinatie
- Vanaf 8-12 weken: Kennelhoest (optioneel, afhankelijk van situatie)
- 15 maanden: Booster DHP + rabiës
- Daarna: DHP om de 3 jaar, rabiës om de 1-3 jaar, kennelhoest jaarlijks
Wat Kosten Puppy Vaccinaties?
De kosten van vaccinaties verschillen per dierenartspraktijk en per regio. Hieronder geven we een indicatie van de gemiddelde prijzen in Nederland in 2026:
- Eerste consult + DHP-vaccinatie: €50 tot €75
- Vervolg DHP-vaccinatie: €35 tot €55
- Rabiësvaccinatie: €25 tot €45
- Kennelhoestvaccinatie: €30 tot €50
- Europees dierenpaspoort: €10 tot €20
- Jaarlijkse booster: €40 tot €70
In totaal moet je voor het eerste jaar rekening houden met €150 tot €250 aan vaccinatiekosten. Dit is inclusief de consulttarieven van de dierenarts.
Hoewel dit misschien veel lijkt, is het een fractie van de kosten die je kwijt bent als je puppy een ernstige ziekte als parvo oploopt. Een behandeling bij parvo kan al snel oplopen tot €1.000 of meer, met geen garantie op herstel. Vaccineren is dus niet alleen veiliger, maar ook goedkoper op de lange termijn.
Overweeg ook een huisdierenverzekering. Veel verzekeringen vergoeden (een deel van) de vaccinatiekosten. Lees hier meer over in ons artikel over de dierenarts.
- Eerste consult + DHP-vaccinatie: €50 tot €75
- Vervolg DHP-vaccinatie: €35 tot €55
- Rabiësvaccinatie: €25 tot €45
- Kennelhoestvaccinatie: €30 tot €50
- Europees dierenpaspoort: €10 tot €20
- Jaarlijkse booster: €40 tot €70
In totaal moet je voor het eerste jaar rekening houden met €150 tot €250 aan vaccinatiekosten. Dit is inclusief de consulttarieven van de dierenarts.
Hoewel dit misschien veel lijkt, is het een fractie van de kosten die je kwijt bent als je puppy een ernstige ziekte als parvo oploopt. Een behandeling bij parvo kan al snel oplopen tot €1.000 of meer, met geen garantie op herstel. Vaccineren is dus niet alleen veiliger, maar ook goedkoper op de lange termijn.
Overweeg ook een huisdierenverzekering. Veel verzekeringen vergoeden (een deel van) de vaccinatiekosten. Lees hier meer over in ons artikel over de dierenarts.
Mogelijke Bijwerkingen van Vaccinaties
Net als bij mensen kunnen er na een vaccinatie bijwerkingen optreden bij je puppy. In de meeste gevallen zijn deze mild en van korte duur. Veelvoorkomende bijwerkingen zijn:
- Slaperigheid en lusteloosheid: het is normaal dat je puppy de eerste 24 tot 48 uur wat rustiger is dan gebruikelijk.
- Lichte zwelling op de prikplek: een klein bultje op de plek van de injectie dat binnen een paar dagen verdwijnt.
- Licht verhoogde temperatuur: de normale lichaamstemperatuur van een hond ligt tussen 38,0 en 39,0 graden. Een lichte verhoging is normaal.
- Verminderde eetlust: sommige puppy's eten de eerste dag na de vaccinatie wat minder. Dit trekt meestal snel bij.
Zeldzame maar ernstigere bijwerkingen zijn:
- Allergische reactie (zwelling van de snuit, netelroos, moeizame ademhaling)
- Aanhoudend braken of diarree
- Extreme lethargie die langer dan 48 uur aanhoudt
- Koorts boven 39,5 graden
- Slaperigheid en lusteloosheid: het is normaal dat je puppy de eerste 24 tot 48 uur wat rustiger is dan gebruikelijk.
- Lichte zwelling op de prikplek: een klein bultje op de plek van de injectie dat binnen een paar dagen verdwijnt.
- Licht verhoogde temperatuur: de normale lichaamstemperatuur van een hond ligt tussen 38,0 en 39,0 graden. Een lichte verhoging is normaal.
- Verminderde eetlust: sommige puppy's eten de eerste dag na de vaccinatie wat minder. Dit trekt meestal snel bij.
Zeldzame maar ernstigere bijwerkingen zijn:
- Allergische reactie (zwelling van de snuit, netelroos, moeizame ademhaling)
- Aanhoudend braken of diarree
- Extreme lethargie die langer dan 48 uur aanhoudt
- Koorts boven 39,5 graden
Neem onmiddellijk contact op met je dierenarts als je puppy na een vaccinatie moeite heeft met ademhalen, een gezwollen snuit krijgt, herhaaldelijk braakt of langer dan 48 uur erg slap is. Een allergische reactie kan levensbedreigend zijn en vereist directe behandeling.
Mag Je Puppy Naar Buiten Voor de Vaccinaties Compleet Zijn?
Dit is een vraag die veel nieuwe puppyeigenaren bezighoudt. Aan de ene kant wil je je puppy beschermen tegen ziektes, aan de andere kant is de socialisatieperiode (tot ongeveer 14 weken) enorm belangrijk voor de ontwikkeling van je puppy.
De meeste dierenartsen hanteren tegenwoordig een genuanceerd advies. Na de tweede vaccinatie (rond 9 weken) mag je puppy meestal al naar buiten en andere gezonde, gevaccineerde honden ontmoeten. Vermijd wel plekken waar veel (onbekende) honden komen, zoals drukke hondenuitlaatgebieden, tot het vaccinatieschema volledig is afgerond.
Wat je wel kunt doen:
- Je puppy in je armen dragen op drukke plekken, zodat hij of zij de wereld kan zien en ruiken zonder risico op besmetting via de grond.
- Afspreken met bekende honden waarvan je weet dat ze gevaccineerd en gezond zijn.
- Je eigen tuin of balkon gebruiken als buitenruimte.
- Een puppycursus volgen die vaccinatie-eisen stelt aan alle deelnemers.
De socialisatieperiode is te belangrijk om volledig over te slaan. Bespreek met je dierenarts hoe je een goede balans vindt tussen veiligheid en socialisatie.
De meeste dierenartsen hanteren tegenwoordig een genuanceerd advies. Na de tweede vaccinatie (rond 9 weken) mag je puppy meestal al naar buiten en andere gezonde, gevaccineerde honden ontmoeten. Vermijd wel plekken waar veel (onbekende) honden komen, zoals drukke hondenuitlaatgebieden, tot het vaccinatieschema volledig is afgerond.
Wat je wel kunt doen:
- Je puppy in je armen dragen op drukke plekken, zodat hij of zij de wereld kan zien en ruiken zonder risico op besmetting via de grond.
- Afspreken met bekende honden waarvan je weet dat ze gevaccineerd en gezond zijn.
- Je eigen tuin of balkon gebruiken als buitenruimte.
- Een puppycursus volgen die vaccinatie-eisen stelt aan alle deelnemers.
De socialisatieperiode is te belangrijk om volledig over te slaan. Bespreek met je dierenarts hoe je een goede balans vindt tussen veiligheid en socialisatie.
Veelgestelde vragen
Let op: Product niet beschikbaar
Het laten vaccineren van je puppy is een van de beste investeringen die je kunt doen in de gezondheid van je hond. Met het juiste vaccinatieschema bescherm je je puppy tegen levensgevaarlijke ziektes en kun je met een gerust hart samen de wereld verkennen. Bewaar het vaccinatieboekje goed, houd de herhalingsvaccinaties bij, en bespreek met je dierenarts welk schema het beste past bij jouw puppy. Ik zie in de kliniek het verschil tussen goed voorbereide en onvoorbereide eigenaren elke dag — preventie is echt altijd beter dan genezen.
