Je puppy rolt door het gras, snuffelt in de bosjes en steekt zijn neus overal in. Maar hoe zit het met die oren? Oorverzorging wordt door veel puppy-eigenaren vergeten, terwijl het een essentieel onderdeel is van de gezondheid van je hond. Ik zie in het pension regelmatig vieze oren voorbijkomen bij honden van wie de eigenaar het gewoon niet wist. Vuile oren kunnen leiden tot oorontstekingen, jeuk en ongemak. In dit artikel leg ik stap voor stap uit hoe je de oren van je puppy veilig schoonmaakt, hoe vaak dat nodig is en wanneer je naar de dierenarts moet.
Waarom is het schoonmaken van puppy-oren zo belangrijk?
De oren van een hond zijn gevoeliger dan die van mensen. Het oorkanaal van een hond is L-vormig, wat betekent dat vuil, vocht en bacterien zich makkelijker ophopen dan bij een menselijk oor. Als je de oren niet regelmatig controleert en reinigt, kunnen zich problemen ontwikkelen die niet alleen pijnlijk zijn, maar ook duur om te behandelen.
Oorontstekingen (otitis externa) behoren tot de meest voorkomende redenen voor een bezoek aan de dierenarts. Volgens de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) is regelmatige oorcontrole een belangrijk onderdeel van preventieve gezondheidszorg bij honden. Een ontsteking begint vaak met een ophoping van oorsmeer, vocht of vuil in het oorkanaal. Bacterien en gistschimmels gedijen goed in een warme, vochtige omgeving, precies de omgeving die je in een hondenoor aantreft.
Daarnaast kunnen parasieten zoals oormijten zich nestelen in de oren van je puppy. Oormijten komen vooral voor bij jonge honden en veroorzaken intense jeuk. Je puppy zal veel aan zijn oren krabben, met zijn kop schudden en soms zelfs wondjes veroorzaken door het krabben.
Door regelmatig de oren van je puppy te controleren en schoon te maken, kun je problemen vroeg signaleren en voorkomen dat ze erger worden. Het is ook een goed moment om de band met je puppy te versterken, want als je het rustig en positief aanpakt, leert je puppy dat oorverzorging normaal en niet eng is.
Oorontstekingen (otitis externa) behoren tot de meest voorkomende redenen voor een bezoek aan de dierenarts. Volgens de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) is regelmatige oorcontrole een belangrijk onderdeel van preventieve gezondheidszorg bij honden. Een ontsteking begint vaak met een ophoping van oorsmeer, vocht of vuil in het oorkanaal. Bacterien en gistschimmels gedijen goed in een warme, vochtige omgeving, precies de omgeving die je in een hondenoor aantreft.
Daarnaast kunnen parasieten zoals oormijten zich nestelen in de oren van je puppy. Oormijten komen vooral voor bij jonge honden en veroorzaken intense jeuk. Je puppy zal veel aan zijn oren krabben, met zijn kop schudden en soms zelfs wondjes veroorzaken door het krabben.
Door regelmatig de oren van je puppy te controleren en schoon te maken, kun je problemen vroeg signaleren en voorkomen dat ze erger worden. Het is ook een goed moment om de band met je puppy te versterken, want als je het rustig en positief aanpakt, leert je puppy dat oorverzorging normaal en niet eng is.
Hoe vaak moet je de oren van je puppy schoonmaken?
De frequentie van oorverzorging hangt af van verschillende factoren: het ras, het type oren, de activiteiten van je hond en of je hond gevoelig is voor oorproblemen.
Wekelijkse controle voor alle honden: We raden aan om minstens een keer per week de oren van je puppy te controleren. Dit hoeft geen uitgebreide schoonmaakbeurt te zijn. Til het oorlel op, kijk of het oor er gezond uitziet (lichtroze, geen overmatig oorsmeer, geen geur) en ga verder. Als alles er normaal uitziet, hoef je niet te reinigen.
Schoonmaken wanneer nodig: De meeste honden met staande oren hoeven maar 1 tot 2 keer per maand hun oren gereinigd te worden. Honden met hangoren (zoals Cocker Spaniels, Basset Hounds en Beagles) hebben vaker reiniging nodig, soms wekelijks, omdat de hangoren minder ventilatie toelaten.
Na het zwemmen of baden: Maak de oren altijd droog na het zwemmen of baden. Vocht in het oorkanaal is een van de grootste risicofactoren voor oorontstekingen. Dep de binnenkant van het oor voorzichtig droog met een zachte doek of gaasje.
Te vaak reinigen is ook niet goed: Het oorkanaal heeft een natuurlijke hoeveelheid oorsmeer nodig als bescherming. Te vaak of te agressief reinigen kan de natuurlijke balans verstoren en juist problemen veroorzaken. Als je twijfelt over de juiste frequentie voor jouw puppy, vraag dan advies aan je dierenarts.
Wekelijkse controle voor alle honden: We raden aan om minstens een keer per week de oren van je puppy te controleren. Dit hoeft geen uitgebreide schoonmaakbeurt te zijn. Til het oorlel op, kijk of het oor er gezond uitziet (lichtroze, geen overmatig oorsmeer, geen geur) en ga verder. Als alles er normaal uitziet, hoef je niet te reinigen.
Schoonmaken wanneer nodig: De meeste honden met staande oren hoeven maar 1 tot 2 keer per maand hun oren gereinigd te worden. Honden met hangoren (zoals Cocker Spaniels, Basset Hounds en Beagles) hebben vaker reiniging nodig, soms wekelijks, omdat de hangoren minder ventilatie toelaten.
Na het zwemmen of baden: Maak de oren altijd droog na het zwemmen of baden. Vocht in het oorkanaal is een van de grootste risicofactoren voor oorontstekingen. Dep de binnenkant van het oor voorzichtig droog met een zachte doek of gaasje.
Te vaak reinigen is ook niet goed: Het oorkanaal heeft een natuurlijke hoeveelheid oorsmeer nodig als bescherming. Te vaak of te agressief reinigen kan de natuurlijke balans verstoren en juist problemen veroorzaken. Als je twijfelt over de juiste frequentie voor jouw puppy, vraag dan advies aan je dierenarts.
Wat heb je nodig om puppy-oren schoon te maken?
Voordat je begint, is het belangrijk om alle benodigdheden klaar te leggen. Zo hoef je je puppy niet halverwege los te laten om iets te pakken.
Oorreiniger voor honden: Gebruik altijd een oorreiniger die speciaal voor honden is gemaakt. Deze producten hebben de juiste pH-waarde voor het hondenoor en zijn ontworpen om oorsmeer op te lossen zonder het oorkanaal te irriteren. Vraag je dierenarts om een aanbeveling. Gebruik nooit wattenstaafjes, alcohol, waterstofperoxide of zeepwater. Deze middelen kunnen het oor beschadigen of irriteren.
Wattenbolletjes of gaasjes: Gebruik zachte wattenbolletjes of steriel gaas om het oor voorzichtig droog te deppen en vuil te verwijderen. Gaasjes zijn ideaal omdat ze niet uit elkaar vallen in het oor.
Schone handdoek: Je puppy zal waarschijnlijk zijn kop schudden na het aanbrengen van de oorreiniger. Leg een handdoek klaar om te voorkomen dat alles onder de spatten zit.
Beloningen: Zorg voor lekkere snoepjes om je puppy te belonen voor zijn medewerking. Dit maakt de volgende keer makkelijker.
Een goed gevulde EHBO-koffer voor huisdieren bevat vaak ook gaasjes, pincetten en andere hulpmiddelen die handig zijn bij oorverzorging.
Oorreiniger voor honden: Gebruik altijd een oorreiniger die speciaal voor honden is gemaakt. Deze producten hebben de juiste pH-waarde voor het hondenoor en zijn ontworpen om oorsmeer op te lossen zonder het oorkanaal te irriteren. Vraag je dierenarts om een aanbeveling. Gebruik nooit wattenstaafjes, alcohol, waterstofperoxide of zeepwater. Deze middelen kunnen het oor beschadigen of irriteren.
Wattenbolletjes of gaasjes: Gebruik zachte wattenbolletjes of steriel gaas om het oor voorzichtig droog te deppen en vuil te verwijderen. Gaasjes zijn ideaal omdat ze niet uit elkaar vallen in het oor.
Schone handdoek: Je puppy zal waarschijnlijk zijn kop schudden na het aanbrengen van de oorreiniger. Leg een handdoek klaar om te voorkomen dat alles onder de spatten zit.
Beloningen: Zorg voor lekkere snoepjes om je puppy te belonen voor zijn medewerking. Dit maakt de volgende keer makkelijker.
Een goed gevulde EHBO-koffer voor huisdieren bevat vaak ook gaasjes, pincetten en andere hulpmiddelen die handig zijn bij oorverzorging.
Let op: Product niet beschikbaar
Let op: Product niet beschikbaar
Stap-voor-stap: oren schoonmaken bij je puppy
Volg deze stappen voor een veilige en grondige oorreiniging. Werk rustig en praat kalmerend tegen je puppy.
Stap 1: Creeer een rustige omgeving
Kies een moment waarop je puppy ontspannen is, bijvoorbeeld na een wandeling. Ga op de grond zitten met je puppy naast je of op je schoot (bij kleine rassen). Geef een snoepje om de ervaring positief te starten.
Stap 2: Inspecteer het oor
Til het oorlel voorzichtig op en bekijk de binnenkant. Een gezond oor is lichtroze, droog en heeft weinig tot geen geur. Een klein beetje lichtbruin oorsmeer is normaal. Zie je roodheid, zwelling, donkerbruin of zwart oorsmeer, of ruik je een onaangename geur? Stop dan en neem contact op met je dierenarts.
Stap 3: Breng de oorreiniger aan
Houd het oorlel omhoog en breng de oorreiniger in het oorkanaal aan volgens de instructies op de verpakking. De meeste oorreinigers hebben een handige doseertuit. Vul het oorkanaal niet helemaal, een paar druppels is meestal voldoende.
Stap 4: Masseer de oorbasis
Vouw het oorlel terug en masseer voorzichtig de basis van het oor (het zachte kraakbeen onderaan) gedurende 20 tot 30 seconden. Je hoort een zacht sopperig geluid. Dit helpt de oorreiniger om het oorsmeer op te lossen.
Stap 5: Laat je puppy schudden
Laat je puppy zijn kop schudden. Dit is een natuurlijke reactie en helpt om losgeweekt vuil en overtollige vloeistof uit het oorkanaal te verwijderen. Houd je handdoek paraat.
Stap 6: Dep het oor droog
Gebruik een wattenbolletje of gaasje om de binnenkant van het oorlel en de zichtbare delen van het oorkanaal voorzichtig droog te deppen. Verwijder vuil en overtollige oorreiniger. Ga nooit dieper dan je kunt zien. Gebruik geen wattenstaafjes, want die kunnen vuil juist verder het oorkanaal in duwen of het trommelvlies beschadigen.
Stap 7: Beloon je puppy
Geef je puppy een snoepje en uitgebreid complimenten. Hoe positiever de ervaring, hoe makkelijker de volgende keer wordt.
Herhaal de stappen voor het andere oor.
Stap 1: Creeer een rustige omgeving
Kies een moment waarop je puppy ontspannen is, bijvoorbeeld na een wandeling. Ga op de grond zitten met je puppy naast je of op je schoot (bij kleine rassen). Geef een snoepje om de ervaring positief te starten.
Stap 2: Inspecteer het oor
Til het oorlel voorzichtig op en bekijk de binnenkant. Een gezond oor is lichtroze, droog en heeft weinig tot geen geur. Een klein beetje lichtbruin oorsmeer is normaal. Zie je roodheid, zwelling, donkerbruin of zwart oorsmeer, of ruik je een onaangename geur? Stop dan en neem contact op met je dierenarts.
Stap 3: Breng de oorreiniger aan
Houd het oorlel omhoog en breng de oorreiniger in het oorkanaal aan volgens de instructies op de verpakking. De meeste oorreinigers hebben een handige doseertuit. Vul het oorkanaal niet helemaal, een paar druppels is meestal voldoende.
Stap 4: Masseer de oorbasis
Vouw het oorlel terug en masseer voorzichtig de basis van het oor (het zachte kraakbeen onderaan) gedurende 20 tot 30 seconden. Je hoort een zacht sopperig geluid. Dit helpt de oorreiniger om het oorsmeer op te lossen.
Stap 5: Laat je puppy schudden
Laat je puppy zijn kop schudden. Dit is een natuurlijke reactie en helpt om losgeweekt vuil en overtollige vloeistof uit het oorkanaal te verwijderen. Houd je handdoek paraat.
Stap 6: Dep het oor droog
Gebruik een wattenbolletje of gaasje om de binnenkant van het oorlel en de zichtbare delen van het oorkanaal voorzichtig droog te deppen. Verwijder vuil en overtollige oorreiniger. Ga nooit dieper dan je kunt zien. Gebruik geen wattenstaafjes, want die kunnen vuil juist verder het oorkanaal in duwen of het trommelvlies beschadigen.
Stap 7: Beloon je puppy
Geef je puppy een snoepje en uitgebreid complimenten. Hoe positiever de ervaring, hoe makkelijker de volgende keer wordt.
Herhaal de stappen voor het andere oor.
Hangoren versus staande oren: waar zit het verschil?
Het type oren van je hond heeft een grote invloed op hoe gevoelig ze zijn voor oorproblemen en hoe je ze het beste kunt verzorgen.
Honden met hangoren (Cocker Spaniel, Basset Hound, Beagle, Golden Retriever, Labrador) hebben een groter risico op oorontstekingen. De hangende oorlellen bedekken het oorkanaal, waardoor er minder luchtcirculatie is. Hierdoor ontstaat een warme, vochtige omgeving waar bacterien en gistschimmels zich snel vermenigvuldigen. Bij deze rassen is het extra belangrijk om de oren wekelijks te controleren en indien nodig te reinigen. Til na het zwemmen altijd de oorlellen op en dep de oren droog.
Honden met staande oren (Duitse Herder, Husky, Chihuahua, Jack Russell) hebben over het algemeen minder last van oorproblemen. De staande oren zorgen voor goede ventilatie van het oorkanaal. Toch is regelmatige controle ook bij deze rassen belangrijk, want vuil en parasieten kunnen ook in goed geventileerde oren voorkomen.
Honden met behaarde oorkanalen (Poedel, Shih Tzu, Maltezer) vormen een aparte categorie. Bij deze rassen groeien er haren in het oorkanaal die de luchtcirculatie belemmeren en vuil vasthouden. De trimsalon of dierenarts kan deze haren voorzichtig verwijderen (plukken). Dit is niet pijnlijk als het goed wordt gedaan, maar laat het bij voorkeur aan een professional over.
Ongeacht het oortype geldt: als je puppy veel aan zijn oren krabt, zijn kop vaak scheef houdt of als je een ongewone geur ruikt, neem dan contact op met de dierenarts.
Honden met hangoren (Cocker Spaniel, Basset Hound, Beagle, Golden Retriever, Labrador) hebben een groter risico op oorontstekingen. De hangende oorlellen bedekken het oorkanaal, waardoor er minder luchtcirculatie is. Hierdoor ontstaat een warme, vochtige omgeving waar bacterien en gistschimmels zich snel vermenigvuldigen. Bij deze rassen is het extra belangrijk om de oren wekelijks te controleren en indien nodig te reinigen. Til na het zwemmen altijd de oorlellen op en dep de oren droog.
Honden met staande oren (Duitse Herder, Husky, Chihuahua, Jack Russell) hebben over het algemeen minder last van oorproblemen. De staande oren zorgen voor goede ventilatie van het oorkanaal. Toch is regelmatige controle ook bij deze rassen belangrijk, want vuil en parasieten kunnen ook in goed geventileerde oren voorkomen.
Honden met behaarde oorkanalen (Poedel, Shih Tzu, Maltezer) vormen een aparte categorie. Bij deze rassen groeien er haren in het oorkanaal die de luchtcirculatie belemmeren en vuil vasthouden. De trimsalon of dierenarts kan deze haren voorzichtig verwijderen (plukken). Dit is niet pijnlijk als het goed wordt gedaan, maar laat het bij voorkeur aan een professional over.
Ongeacht het oortype geldt: als je puppy veel aan zijn oren krabt, zijn kop vaak scheef houdt of als je een ongewone geur ruikt, neem dan contact op met de dierenarts.
Signalen van oorproblemen: wanneer naar de dierenarts?
- Overmatig krabben aan de oren: Je puppy krabt veel vaker dan normaal aan een of beide oren.
- Kop schudden: Frequent en heftig schudden van het hoofd kan duiden op irritatie of een ontsteking diep in het oor.
- Onaangename geur: Een vieze, zoete of zurige geur uit het oor is vaak een teken van een bacteriele of gistinfectie.
- Roodheid of zwelling: Een gezond oor is lichtroze. Roodheid, zwelling of warmte wijzen op een ontsteking.
- Donkerbruin of zwart oorsmeer: Normaal oorsmeer is lichtbruin. Donkere, kruimelige vlokken kunnen wijzen op oormijten.
- Uitvloeiing of pus: Elke vorm van uitvloeiing is een reden om direct naar de dierenarts te gaan.
- Pijn bij aanraking: Als je puppy jankt, wegduikt of snakt wanneer je zijn oor aanraakt, is er waarschijnlijk een ontsteking.
- Scheef houden van het hoofd: Dit kan duiden op een middenoorontsteking of een ernstigere aandoening.
- Gehoorverlies: Als je puppy niet meer reageert op geluiden of zijn naam, kan er een probleem in het oor zijn.
Veelgemaakte fouten bij het schoonmaken van hondenoren
Zelfs met de beste bedoelingen kun je fouten maken bij de oorverzorging van je puppy. Dit zijn de meest voorkomende valkuilen.
Wattenstaafjes gebruiken: Dit is de nummer-een-fout. Wattenstaafjes duwen vuil en oorsmeer juist verder het oorkanaal in en kunnen het trommelvlies beschadigen. Gebruik altijd wattenbolletjes of gaasjes en reinig alleen de delen die je kunt zien.
Water of zeep gebruiken: Water kan achterblijven in het oorkanaal en juist oorontstekingen veroorzaken. Gebruik altijd een speciaal voor honden ontwikkelde oorreiniger. Ook menselijke oordruppels zijn niet geschikt.
Te diep reinigen: Probeer nooit dieper te reinigen dan het zichtbare deel van het oorkanaal. Het dieperliggende L-vormige kanaal is het domein van de dierenarts.
Reinigen bij een bestaande ontsteking: Als je puppy al tekenen van een oorontsteking heeft (roodheid, geur, pijn), kan het reinigen de situatie verergeren. Ga eerst naar de dierenarts voor een diagnose en behandelplan.
Forceren: Als je puppy echt niet meewerkt, forceer het dan niet. Dit kan angst en stress veroorzaken en het de volgende keer alleen maar moeilijker maken. Bouw het geleidelijk op, eventueel met hulp van een gedragsdeskundige of dierenarts.
Wattenstaafjes gebruiken: Dit is de nummer-een-fout. Wattenstaafjes duwen vuil en oorsmeer juist verder het oorkanaal in en kunnen het trommelvlies beschadigen. Gebruik altijd wattenbolletjes of gaasjes en reinig alleen de delen die je kunt zien.
Water of zeep gebruiken: Water kan achterblijven in het oorkanaal en juist oorontstekingen veroorzaken. Gebruik altijd een speciaal voor honden ontwikkelde oorreiniger. Ook menselijke oordruppels zijn niet geschikt.
Te diep reinigen: Probeer nooit dieper te reinigen dan het zichtbare deel van het oorkanaal. Het dieperliggende L-vormige kanaal is het domein van de dierenarts.
Reinigen bij een bestaande ontsteking: Als je puppy al tekenen van een oorontsteking heeft (roodheid, geur, pijn), kan het reinigen de situatie verergeren. Ga eerst naar de dierenarts voor een diagnose en behandelplan.
Forceren: Als je puppy echt niet meewerkt, forceer het dan niet. Dit kan angst en stress veroorzaken en het de volgende keer alleen maar moeilijker maken. Bouw het geleidelijk op, eventueel met hulp van een gedragsdeskundige of dierenarts.
Je puppy laten wennen aan oorverzorging
Hoe eerder je begint met het laten wennen van je puppy aan oorverzorging, hoe makkelijker het wordt. Idealiter begin je al in de eerste weken dat je puppy bij je is. Het doel is dat je puppy oorverzorging associeert met iets positiefs.
Begin met het dagelijks aanraken van de oren van je puppy zonder ze daadwerkelijk te reinigen. Til het oorlel op, bekijk het oor en geef een snoepje. Doe dit een paar dagen totdat je puppy er helemaal ontspannen bij blijft.
De volgende stap is het voorzichtig aanraken van de binnenkant van het oor met je vinger of een gaasje. Weer gevolgd door een beloning. Pas als je puppy hier volledig aan gewend is, introduceer je de oorreiniger.
Deze geleidelijke aanpak kost wat tijd, maar het betaalt zich dubbel en dwars terug. Een hond die rustig blijft tijdens oorverzorging is niet alleen makkelijker te verzorgen thuis, maar ook voor de dierenarts als er ooit een behandeling nodig is.
Dezelfde aanpak van geleidelijke gewenning werkt trouwens ook uitstekend voor andere verzorgingshandelingen zoals nagels knippen, tanden poetsen en het baden van je hond.
Begin met het dagelijks aanraken van de oren van je puppy zonder ze daadwerkelijk te reinigen. Til het oorlel op, bekijk het oor en geef een snoepje. Doe dit een paar dagen totdat je puppy er helemaal ontspannen bij blijft.
De volgende stap is het voorzichtig aanraken van de binnenkant van het oor met je vinger of een gaasje. Weer gevolgd door een beloning. Pas als je puppy hier volledig aan gewend is, introduceer je de oorreiniger.
Deze geleidelijke aanpak kost wat tijd, maar het betaalt zich dubbel en dwars terug. Een hond die rustig blijft tijdens oorverzorging is niet alleen makkelijker te verzorgen thuis, maar ook voor de dierenarts als er ooit een behandeling nodig is.
Dezelfde aanpak van geleidelijke gewenning werkt trouwens ook uitstekend voor andere verzorgingshandelingen zoals nagels knippen, tanden poetsen en het baden van je hond.
Veelgestelde vragen
Let op: Product niet beschikbaar
Het schoonmaken van je puppy's oren hoeft niet ingewikkeld te zijn. Met de juiste spullen, een rustige aanpak en een beetje geduld wordt het een routine die je puppy prima verdraagt. Controleer de oren wekelijks, reinig ze alleen wanneer nodig en let op signalen van oorproblemen. Honden met hangoren hebben extra aandacht nodig, maar ook bij staande oren is regelmatige controle belangrijk. Begin vroeg met de gewenning, beloon goed gedrag en wees niet bang om je dierenarts te raadplegen als iets er niet goed uitziet. Voorkomen is altijd beter dan genezen, en dat begint bij goede oorverzorging. Ik controleer bij elke hond die bij mij in het pension logeert standaard even de oren mee — het kost een paar seconden en je signaleert een probleem vroeg.
