Bij ons in het pension zie ik het regelmatig: een puppy die zich opeens vaker krabt dan normaal, of een baasje dat na een wandeling een klein bruin bolletje in de vacht vindt. Vlooien en teken komen vaker voor dan de meeste eigenaren denken, en de gevolgen reiken verder dan een beetje jeuk. Vlooien kunnen de lintworm overbrengen en flinke huidirritatie veroorzaken, teken zijn dragers van de ziekte van Lyme en andere aandoeningen. Ik leg uit hoe je beide parasieten herkent, hoe je ze aanpakt en — het allerbelangrijkste — hoe je ze voorkomt.
Vlooien herkennen bij je puppy
Vlooien zijn kleine, bruin-zwarte insecten van ongeveer 1 tot 3 millimeter groot. Ze bewegen razendsnel en springen hoog, wat ze moeilijk te vangen maakt. De volwassen vlo brengt maar een klein deel van zijn leven op de hond door. Het grootste deel van de vlooienpopulatie bevindt zich in de omgeving: in het mand, op tapijt, in spleten en kieren.
Tekenen van vlooien bij je puppy:
- Overmatig krabben, bijten of wrijven, met name aan de nek, rug en buik
- Kleine rode bultjes of korsten op de huid
- Haaruitval op plekken waar je puppy zich veel krabt
- Vlooienmest: kleine zwarte korreltjes in de vacht. Leg ze op een nat wit doekje: als ze roodbruin verkleuren, is het vlooienmest (vlooienmest bestaat namelijk uit verteerd bloed)
- Bleke slijmvliezen bij jonge of kleine puppies, als teken van bloedarmoede door bloedverlies
De levenscyclus van de vlo is belangrijk om te begrijpen voor een effectieve behandeling. Een volwassen vlo legt op de hond tot 50 eieren per dag. Die eieren vallen van de hond af en komen terecht in het bed, op de vloer en in de bekleding. Uit de eieren komen larven, die poppen worden, en uiteindelijk weer volwassen vlooien. De volledige cyclus duurt 2 tot 8 weken, afhankelijk van de temperatuur. Dit betekent dat je bij een vlooienbesmetting altijd zowel de hond als de gehele omgeving moet behandelen.
Tekenen van vlooien bij je puppy:
- Overmatig krabben, bijten of wrijven, met name aan de nek, rug en buik
- Kleine rode bultjes of korsten op de huid
- Haaruitval op plekken waar je puppy zich veel krabt
- Vlooienmest: kleine zwarte korreltjes in de vacht. Leg ze op een nat wit doekje: als ze roodbruin verkleuren, is het vlooienmest (vlooienmest bestaat namelijk uit verteerd bloed)
- Bleke slijmvliezen bij jonge of kleine puppies, als teken van bloedarmoede door bloedverlies
De levenscyclus van de vlo is belangrijk om te begrijpen voor een effectieve behandeling. Een volwassen vlo legt op de hond tot 50 eieren per dag. Die eieren vallen van de hond af en komen terecht in het bed, op de vloer en in de bekleding. Uit de eieren komen larven, die poppen worden, en uiteindelijk weer volwassen vlooien. De volledige cyclus duurt 2 tot 8 weken, afhankelijk van de temperatuur. Dit betekent dat je bij een vlooienbesmetting altijd zowel de hond als de gehele omgeving moet behandelen.
Teken herkennen en veilig verwijderen
Teken zijn geen insecten maar spinachtigen (verwant aan spinnen). Ze wachten in hoog gras, struikgewas of bosbodems op een gastheer en bijten zich vast om bloed te zuigen. Een hongerteek is plat en klein (1 tot 3 mm); volgevreten kunnen ze oplopen tot 1 centimeter.
Hoe herken je een teek?
Een teek is zichtbaar als een klein, donker bobbeltje op de huid van je puppy. Na het zoeken in gras of bos voer je altijd een tekencontrole uit. Controleer vooral: nek, oren, oksels, liezen, tussen de tenen en rondom de staart. Dit zijn favoriete plaatsen voor teken.
Hoe verwijder je een teek veilig?
Verwijder een teek altijd zo snel mogelijk. Hoe langer een teek zich heeft vastgebeten, hoe groter het risico op overdracht van ziekteverwekkers zoals Borrelia burgdorferi (de bacterie achter de ziekte van Lyme).
Gebruik een tekenverwijderaar (tekenhaakje) of pincet met smalle punten. Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid, zonder te knijpen in het lichaam van de teek. Trek rustig en recht omhoog zonder te draaien. Na verwijdering reinig je de plek met een desinfecterend middel.
Nooit doen: Gebruik geen alcohol, vaseline, nagellakremover of sigarettenvuur om de teek te verdoven of te doden voordat je hem verwijdert. Dit veroorzaakt dat de teek speeksel in de wond pompt, wat het risico op besmetting vergroot.
Houd na het verwijderen de plek in de gaten. Als er een rode ring rondom de beet ontstaat, of als je puppy koorts krijgt, lusteloos wordt of mank loopt, neem dan direct contact op met de dierenarts. Dit kunnen tekenen zijn van de ziekte van Lyme of een andere door teken overdraagbare aandoening.
Hoe herken je een teek?
Een teek is zichtbaar als een klein, donker bobbeltje op de huid van je puppy. Na het zoeken in gras of bos voer je altijd een tekencontrole uit. Controleer vooral: nek, oren, oksels, liezen, tussen de tenen en rondom de staart. Dit zijn favoriete plaatsen voor teken.
Hoe verwijder je een teek veilig?
Verwijder een teek altijd zo snel mogelijk. Hoe langer een teek zich heeft vastgebeten, hoe groter het risico op overdracht van ziekteverwekkers zoals Borrelia burgdorferi (de bacterie achter de ziekte van Lyme).
Gebruik een tekenverwijderaar (tekenhaakje) of pincet met smalle punten. Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid, zonder te knijpen in het lichaam van de teek. Trek rustig en recht omhoog zonder te draaien. Na verwijdering reinig je de plek met een desinfecterend middel.
Nooit doen: Gebruik geen alcohol, vaseline, nagellakremover of sigarettenvuur om de teek te verdoven of te doden voordat je hem verwijdert. Dit veroorzaakt dat de teek speeksel in de wond pompt, wat het risico op besmetting vergroot.
Houd na het verwijderen de plek in de gaten. Als er een rode ring rondom de beet ontstaat, of als je puppy koorts krijgt, lusteloos wordt of mank loopt, neem dan direct contact op met de dierenarts. Dit kunnen tekenen zijn van de ziekte van Lyme of een andere door teken overdraagbare aandoening.
Let op: Product niet beschikbaar
Behandelingsopties: van pipet tot tablet
- Spot-on pipetten (anti-parasitaire vloeistof op de huid): Dit zijn druppels die je op de huid in de nek of langs de rug aanbrengt. Ze worden opgenomen door de huid en werken systemisch of door verspreiding via de huidvetlaag. Veel pipetten werken zowel tegen vlooien als teken. Let op: sommige zijn niet geschikt voor puppies jonger dan 8 of 12 weken — lees altijd de bijsluiter.
- Tabletten of kauwsnacks: Orale middelen zoals fluralaner of afoxolaner werken van binnenuit. Ze bevatten een werkzame stof die via het bloed wordt opgenomen en parasieten doodt wanneer ze bijten. Ze zijn gebruiksvriendelijk en waterproof. Voor puppies zijn er specifieke doseringen beschikbaar.
- Vlooienhalsbanden: Moderne vlooienhalsbanden (zoals die met flumethrin en imidacloprid) geven werkzame stoffen geleidelijk af aan de huid. Ze zijn maandenlang effectief. Controleer of de halsband geschikt is voor de leeftijd en het gewicht van je puppy.
- Vlooienshampoo: Handig als acute noodmaatregel om vlooien van het lichaam te wassen, maar biedt geen langdurige bescherming. Gebruik altijd een shampoo die speciaal voor honden is gemaakt.
- Behandeling van de omgeving: Onmisbaar bij een besmetting. Stofzuig grondig alle tapijten, manden en stoelkussens. Was beddengoed op 60°C. Gebruik een anti-vlooienspray voor de omgeving. Vergeet dit niet, want tot 95% van de vlooienpopulatie bevindt zich in de omgeving, niet op de hond.
Let op: Product niet beschikbaar
Preventie: voorkom vlooien en teken het hele jaar
Voorkomen is altijd beter dan behandelen. Vlooien zijn het hele jaar actief, al zijn ze het actiefst in de warme maanden. Teken zijn vooral actief van maart tot november, maar bij zachte winters ook in december en februari.
Consistente parasitenpreventie begint bij een goed preventieplan, bij voorkeur opgesteld in overleg met je dierenarts. Zij kunnen je helpen kiezen welk middel het beste past bij jouw puppy, jouw woonsituatie en de omgeving waarin je wandelt.
Controleer na elke wandeling op teken, zeker als je in de natuur wandelt. Hoe eerder een teek wordt verwijderd, hoe kleiner het risico.
Houd de omgeving schoon: Stofzuig regelmatig, was beddengoed warm en behandel ook de mand van je hond regelmatig.
Andere huisdieren: Als je meerdere dieren in huis hebt (honden, katten), behandel ze dan alle tegelijk. Vlooien verhuizen vrolijk van het ene naar het andere dier.
Vergeet de kat niet: Katjes zijn gevoeliger voor hondenvlooienmiddelen. Gebruik nooit hondenmiddelen op katten — sommige ingrediënten, zoals permethrin, zijn dodelijk voor katten. Vraag je dierenarts altijd om middelen per diersoort.
Consistente parasitenpreventie begint bij een goed preventieplan, bij voorkeur opgesteld in overleg met je dierenarts. Zij kunnen je helpen kiezen welk middel het beste past bij jouw puppy, jouw woonsituatie en de omgeving waarin je wandelt.
Controleer na elke wandeling op teken, zeker als je in de natuur wandelt. Hoe eerder een teek wordt verwijderd, hoe kleiner het risico.
Houd de omgeving schoon: Stofzuig regelmatig, was beddengoed warm en behandel ook de mand van je hond regelmatig.
Andere huisdieren: Als je meerdere dieren in huis hebt (honden, katten), behandel ze dan alle tegelijk. Vlooien verhuizen vrolijk van het ene naar het andere dier.
Vergeet de kat niet: Katjes zijn gevoeliger voor hondenvlooienmiddelen. Gebruik nooit hondenmiddelen op katten — sommige ingrediënten, zoals permethrin, zijn dodelijk voor katten. Vraag je dierenarts altijd om middelen per diersoort.
Wanneer is het tijd voor de dierenarts?
Niet elke vlooien- of tekenbesmetting vereist directe veterinaire hulp, maar er zijn situaties waarbij je niet moet wachten.
Bij vlooien: Als je puppy jonger is dan 8 weken of erg klein, dan kunnen vlooien snel bloedarmoede veroorzaken. Bleke slijmvliezen, zwakte of sufheid zijn urgente signalen. Raadpleeg direct je dierenarts.
Als je puppy een hevige allergische reactie vertoont op vlooienbeten (vlooienallergie, ook wel vlooienspeekselallergie), dan zijn de symptomen heviger dan bij een gewone besmetting. Je ziet intensief krabben, witte of rode bultjes, dikke korsten en haaruitval. Soms is medicamenteuze behandeling nodig.
Bij teken: Neem contact op als de verwijderingsplek rood en gezwollen blijft of er een rode ring rondom ontstaat. Hetzelfde geldt als je puppy een week na de tekenbeet koorts, gewrichtspijn, vermoeidheid of een verminderde eetlust ontwikkelt. Dit kunnen symptomen zijn van de ziekte van Lyme of ehrlichiosis.
Twijfel over het juiste middel: Er zijn veel antiparasitaire middelen op de markt. Sommige zijn vrij verkrijgbaar, andere zijn receptplichtig. Vraag je dierenarts om advies, zeker voor jonge puppies, want niet alle middelen zijn geschikt voor elke leeftijd of elk gewicht.
Bij vlooien: Als je puppy jonger is dan 8 weken of erg klein, dan kunnen vlooien snel bloedarmoede veroorzaken. Bleke slijmvliezen, zwakte of sufheid zijn urgente signalen. Raadpleeg direct je dierenarts.
Als je puppy een hevige allergische reactie vertoont op vlooienbeten (vlooienallergie, ook wel vlooienspeekselallergie), dan zijn de symptomen heviger dan bij een gewone besmetting. Je ziet intensief krabben, witte of rode bultjes, dikke korsten en haaruitval. Soms is medicamenteuze behandeling nodig.
Bij teken: Neem contact op als de verwijderingsplek rood en gezwollen blijft of er een rode ring rondom ontstaat. Hetzelfde geldt als je puppy een week na de tekenbeet koorts, gewrichtspijn, vermoeidheid of een verminderde eetlust ontwikkelt. Dit kunnen symptomen zijn van de ziekte van Lyme of ehrlichiosis.
Twijfel over het juiste middel: Er zijn veel antiparasitaire middelen op de markt. Sommige zijn vrij verkrijgbaar, andere zijn receptplichtig. Vraag je dierenarts om advies, zeker voor jonge puppies, want niet alle middelen zijn geschikt voor elke leeftijd of elk gewicht.
Veelgestelde vragen
Let op: Product niet beschikbaar
Vlooien en teken zijn vervelend, maar met de juiste aanpak goed te bestrijden en te voorkomen. Zorg voor een structureel preventieplan in overleg met je dierenarts, controleer je puppy na elke wandeling op teken en ken de signalen van een besmetting. Behandel bij vlooien altijd zowel je hond als de omgeving. En vergeet niet: jonge puppies zijn kwetsbaarder dan volwassen honden — handel snel als je twijfelt en neem bij gezondheidsklachten direct contact op met de dierenarts.
