Jeuk is een van de klachten die ik het vaakst voorbij zie komen aan de balie van de kliniek — na braken en diarree misschien wel reden nummer drie waarom mensen bellen. Je hond krabt, bijt en likt zichzelf voortdurend. Misschien is de vacht dun geworden op sommige plekken, of zie je rode, geïrriteerde huid. Aanhoudende jeuk is niet alleen vervelend voor je hond, het kan ook een teken zijn van een onderliggend probleem. Ik help je in dit artikel om de oorzaak te achterhalen en de juiste stappen te nemen.
Wanneer is krabben normaal en wanneer niet?
Elke hond krabt zich wel eens. Net als wij mensen af en toe een jeukje hebben, is het voor honden normaal om zich een paar keer per dag te krabben. Het wordt een probleem wanneer het krabben overmatig wordt en het dagelijks functioneren van je hond beïnvloedt.
Tekenen dat de jeuk niet normaal is:
- Je hond krabt, likt of bijt meer dan een paar minuten per uur aan dezelfde plek.
- Er ontstaan kale plekken, schilfers of roodheid in de vacht.
- Je hond wordt onrustig of kan niet goed slapen door het krabben.
- Er ontwikkelen zich wondjes, korstjes of natte plekken op de huid.
- Je hond schuurt met zijn lichaam langs meubels, muren of de grond.
- Je hond schudt veel met zijn hoofd of krabt aan zijn oren.
- De huid ruikt anders dan normaal, bijvoorbeeld gistachtig of muf.
Als je een of meer van deze signalen herkent, is het tijd om op onderzoek uit te gaan.
Tekenen dat de jeuk niet normaal is:
- Je hond krabt, likt of bijt meer dan een paar minuten per uur aan dezelfde plek.
- Er ontstaan kale plekken, schilfers of roodheid in de vacht.
- Je hond wordt onrustig of kan niet goed slapen door het krabben.
- Er ontwikkelen zich wondjes, korstjes of natte plekken op de huid.
- Je hond schuurt met zijn lichaam langs meubels, muren of de grond.
- Je hond schudt veel met zijn hoofd of krabt aan zijn oren.
- De huid ruikt anders dan normaal, bijvoorbeeld gistachtig of muf.
Als je een of meer van deze signalen herkent, is het tijd om op onderzoek uit te gaan.
De 8 meest voorkomende oorzaken van jeuk bij honden
- Vlooien: De nummer één oorzaak van jeuk bij honden. Eén vlooienbeet kan bij gevoelige honden al een enorme jeukklacht veroorzaken door vlooienallergiedermatitis (VAD). Je ziet niet altijd vlooien, maar wel vlooienpoep: kleine zwarte korreltjes die rood uitlopen op een nat wit doekje.
- Atopische dermatitis (omgevingsallergie): Een chronische aandoening waarbij je hond allergisch reageert op stoffen uit de omgeving, zoals pollen, huisstofmijt of schimmels. Dit begint meestal tussen het eerste en derde levensjaar. De jeuk concentreert zich vaak rond de poten, oren, buik en oksels.
- Voedselallergie of intolerantie: Sommige honden reageren op bepaalde eiwitten of ingrediënten in hun voer, zoals kip, rund, granen of zuivel. Symptomen zijn jeuk (vooral rond de oren, poten en achterwerk), diarree en braken. Een eliminatiedieet is de enige betrouwbare manier om dit vast te stellen.
- Hotspot (natte eczeem): Een hotspot is een acuut ontstoken, natte, pijnlijke plek die razendsel groter wordt. Hij kan binnen uren ontstaan en ziet eruit als een kale, rode, nattende wond. Hotspots komen vaak voor bij langharige rassen en in warme, vochtige periodes.
- Schimmelinfectie (dermatofytose): Ringworm en andere schimmelinfecties veroorzaken ronde, kale plekken met schilfering. Schimmelinfecties zijn besmettelijk voor andere dieren en voor mensen. Raadpleeg altijd de dierenarts.
- Teken en mijten: Teken veroorzaken lokale irritatie, maar mijten (zoals Sarcoptes of Demodex) kunnen intense, verspreide jeuk veroorzaken. Sarcoptes-schurft is zeer besmettelijk en geeft extreme jeuk, vooral aan de oorrand, ellebogen en buik.
- Droge huid: Droge huid kan ontstaan door te vaak wassen met verkeerde shampoo, lage luchtvochtigheid in de winter, of een tekort aan essentiële vetzuren in het dieet. Je ziet schilfers en een doffe vacht.
- Bacteriële huidinfectie (pyodermie): Vaak een secundaire infectie die ontstaat doordat je hond zichzelf kapot krabt. Bacteriën krijgen de kans als de huidbarrière beschadigd is. Je ziet puistjes, korstjes en een onaangename geur.
Let op: Product niet beschikbaar
Ga naar de dierenarts als de jeuk langer dan een week aanhoudt, als er kale plekken of wonden ontstaan, als de huid rood en gezwollen is, als er een onaangename geur van de huid komt, of als je hond koorts heeft of zich niet lekker voelt. Hoe langer je wacht, hoe groter de kans op secundaire infecties die de behandeling lastiger maken.
Let op: Product niet beschikbaar
Hoe stelt de dierenarts de oorzaak vast?
De dierenarts zal eerst een uitgebreid onderzoek doen om de oorzaak van de jeuk te achterhalen. Dit kan de volgende stappen omvatten.
Lichamelijk onderzoek: De dierenarts bekijkt de huid en vacht en let op de verdeling van de jeuk, het type huidafwijking en de algehele conditie van je hond.
Vlooiencontrole: Met een vlooienkam wordt de vacht doorzocht naar vlooien en vlooienpoep.
Huidafkrabsel: Met een scalpel wordt een klein stukje huid afgeschraapt en onder de microscoop bekeken om mijten, schimmels of bacteriën op te sporen.
Cytologie: Een afdruk van de huid op een glasplaatje laat onder de microscoop zien of er een bacteriële of gistinfectie is.
Schimmelkweek: Als een schimmelinfectie wordt vermoed, kan een haarkweek worden ingezet. Dit duurt 1 tot 3 weken.
Allergie-onderzoek: Bij vermoeden van atopische dermatitis kan een bloedtest of intradermale huidtest worden gedaan. Voor voedselallergie is een eliminatiedieet van minimaal 8 weken de gouden standaard.
Bloedonderzoek: Om onderliggende aandoeningen zoals schildklierproblemen uit te sluiten.
Lichamelijk onderzoek: De dierenarts bekijkt de huid en vacht en let op de verdeling van de jeuk, het type huidafwijking en de algehele conditie van je hond.
Vlooiencontrole: Met een vlooienkam wordt de vacht doorzocht naar vlooien en vlooienpoep.
Huidafkrabsel: Met een scalpel wordt een klein stukje huid afgeschraapt en onder de microscoop bekeken om mijten, schimmels of bacteriën op te sporen.
Cytologie: Een afdruk van de huid op een glasplaatje laat onder de microscoop zien of er een bacteriële of gistinfectie is.
Schimmelkweek: Als een schimmelinfectie wordt vermoed, kan een haarkweek worden ingezet. Dit duurt 1 tot 3 weken.
Allergie-onderzoek: Bij vermoeden van atopische dermatitis kan een bloedtest of intradermale huidtest worden gedaan. Voor voedselallergie is een eliminatiedieet van minimaal 8 weken de gouden standaard.
Bloedonderzoek: Om onderliggende aandoeningen zoals schildklierproblemen uit te sluiten.
Behandeling en verlichting van jeuk
De behandeling hangt af van de oorzaak. Hieronder bespreken we de meest voorkomende behandelingen.
Bij vlooien: Een gedegen vlooienbehandeling voor alle huisdieren in huis, gecombineerd met een omgevingsbehandeling. Lees meer in ons artikel over vlooien bij je hond.
Bij atopische dermatitis: Dit is een chronische aandoening die niet te genezen is, maar wel goed beheersbaar. Behandeling kan bestaan uit medicijnen die de jeuk onderdrukken (zoals oclacitinib of lokivetmab), immunotherapie (allergeenspecifieke vaccinaties), en ondersteunende huidverzorging.
Bij voedselallergie: Het eliminatiedieet is de sleutel. Dit houdt in dat je hond 8 tot 12 weken uitsluitend een voer krijgt met een eiwit en koolhydraat dat hij nog nooit eerder heeft gegeten, of een hydrolysaat voer. Als de klachten verbeteren, kun je voorzichtig ingrediënten terugintroduceren om de boosdoener te identificeren.
Bij hotspot: De dierenarts zal de hotspot scheren, reinigen en vaak een antibioticum en/of ontstekingsremmer voorschrijven. Een kraag of body kan voorkomen dat je hond aan de wond likt.
Bij droge huid: Voedselsupplementen met omega-3 en omega-6 vetzuren (visolie) kunnen de huidgezondheid aanzienlijk verbeteren. Was je hond niet te vaak en gebruik altijd een milde hondenshampoo, nooit mensenshampoo.
Bij bacteriële infectie: Antibiotica, vaak als kuur van 3 tot 4 weken, gecombineerd met medicinale shampoo.
Bij vlooien: Een gedegen vlooienbehandeling voor alle huisdieren in huis, gecombineerd met een omgevingsbehandeling. Lees meer in ons artikel over vlooien bij je hond.
Bij atopische dermatitis: Dit is een chronische aandoening die niet te genezen is, maar wel goed beheersbaar. Behandeling kan bestaan uit medicijnen die de jeuk onderdrukken (zoals oclacitinib of lokivetmab), immunotherapie (allergeenspecifieke vaccinaties), en ondersteunende huidverzorging.
Bij voedselallergie: Het eliminatiedieet is de sleutel. Dit houdt in dat je hond 8 tot 12 weken uitsluitend een voer krijgt met een eiwit en koolhydraat dat hij nog nooit eerder heeft gegeten, of een hydrolysaat voer. Als de klachten verbeteren, kun je voorzichtig ingrediënten terugintroduceren om de boosdoener te identificeren.
Bij hotspot: De dierenarts zal de hotspot scheren, reinigen en vaak een antibioticum en/of ontstekingsremmer voorschrijven. Een kraag of body kan voorkomen dat je hond aan de wond likt.
Bij droge huid: Voedselsupplementen met omega-3 en omega-6 vetzuren (visolie) kunnen de huidgezondheid aanzienlijk verbeteren. Was je hond niet te vaak en gebruik altijd een milde hondenshampoo, nooit mensenshampoo.
Bij bacteriële infectie: Antibiotica, vaak als kuur van 3 tot 4 weken, gecombineerd met medicinale shampoo.
Dagelijkse tips om jeuk te verminderen
Naast de behandeling van de dierenarts kun je zelf veel doen om je hond comfortabeler te maken.
Regelmatig borstelen: Borstel de vacht minimaal een paar keer per week. Dit verwijdert dode huid, verbetert de doorbloeding en verdeelt de natuurlijke huidoliën.
Juiste shampoo: Gebruik alleen shampoo die specifiek voor honden is gemaakt. Mensenshampoo heeft een verkeerde pH-waarde en kan de huid uitdrogen. Bij gevoelige honden kun je een hypoallergene of medicale hondenshampoo gebruiken.
Visolie in het voer: Een dagelijkse dosis visolie (omega-3 vetzuren) ondersteunt de huidbarrière en vermindert ontstekingen. Overleg met je dierenarts over de juiste dosering.
Schone leefomgeving: Was hondenmandjes en dekens regelmatig op minimaal 60 graden. Stofzuig tapijten en banken waar je hond op ligt. Dit helpt tegen vlooien, huisstofmijt en schimmels.
Poten wassen na de wandeling: Vooral in het pollenseizoen kan het helpen om de poten van je hond na elke wandeling af te spoelen met lauw water. Dit verwijdert allergenen.
Goed voer: Hoogwaardig voer met voldoende eiwitten, vetten en essentiële vetzuren draagt bij aan een gezonde huid en vacht.
Regelmatig borstelen: Borstel de vacht minimaal een paar keer per week. Dit verwijdert dode huid, verbetert de doorbloeding en verdeelt de natuurlijke huidoliën.
Juiste shampoo: Gebruik alleen shampoo die specifiek voor honden is gemaakt. Mensenshampoo heeft een verkeerde pH-waarde en kan de huid uitdrogen. Bij gevoelige honden kun je een hypoallergene of medicale hondenshampoo gebruiken.
Visolie in het voer: Een dagelijkse dosis visolie (omega-3 vetzuren) ondersteunt de huidbarrière en vermindert ontstekingen. Overleg met je dierenarts over de juiste dosering.
Schone leefomgeving: Was hondenmandjes en dekens regelmatig op minimaal 60 graden. Stofzuig tapijten en banken waar je hond op ligt. Dit helpt tegen vlooien, huisstofmijt en schimmels.
Poten wassen na de wandeling: Vooral in het pollenseizoen kan het helpen om de poten van je hond na elke wandeling af te spoelen met lauw water. Dit verwijdert allergenen.
Goed voer: Hoogwaardig voer met voldoende eiwitten, vetten en essentiële vetzuren draagt bij aan een gezonde huid en vacht.
Veelgestelde vragen over jeuk bij honden
Let op: Product niet beschikbaar
Jeuk bij honden is meer dan alleen een irritant probleem. Het beïnvloedt het welzijn van je hond en kan wijzen op onderliggende aandoeningen die behandeling nodig hebben. De sleutel is om de oorzaak te achterhalen, want pas dan kun je gericht behandelen. Begin met een goede vlooienpreventie, zorg voor hoogwaardig voer met voldoende vetzuren, en ga naar de dierenarts als de jeuk aanhoudt. Met de juiste aanpak kun je de jeuk van je hond goed beheersen en zijn kwaliteit van leven flink verbeteren.
