In de kliniek waar ik werk, chippen we bijna elke puppy tijdens het eerste consult, meestal rond 6 tot 7 weken — ik heb het al honderden keren zien gebeuren en het duurt echt niet langer dan een paar seconden. Toch krijg ik vaak vragen van eigenaren die niet precies weten hoe het daarna zit met registreren, verhuizen of een eigenaarswissel. In Nederland is het chippen en registreren van je hond wettelijk verplicht. Dit is niet zomaar een formaliteit: het is de belangrijkste manier om je hond terug te vinden als hij ooit wegloopt, gestolen wordt of verdwaalt. Ik zet hieronder alle feiten op een rij, zodat je precies weet wat er van je verwacht wordt en waarom het zo belangrijk is.
De wettelijke verplichting: wat zegt de wet?
Sinds 2013 is het in Nederland verplicht om je hond te laten chippen en registreren. Dit is vastgelegd in het Besluit houders van dieren, onderdeel van de Wet dieren. De regels zijn duidelijk:
Chippen:
- Elke hond moet voor de leeftijd van 8 weken zijn gechipt
- Het chippen mag alleen door een dierenarts worden uitgevoerd
- De chip moet voldoen aan de ISO-norm 11784/11785
- De chip bevat een uniek 15-cijferig nummer
Registreren:
- Na het chippen moet de hond binnen 8 weken worden geregistreerd in een erkende database
- De registratie moet op naam van de houder (eigenaar) staan
- Bij verkoop of herplaatsing moet de registratie worden overgeschreven naar de nieuwe eigenaar
Wie is verantwoordelijk?
De fokker is verantwoordelijk voor het chippen voor 8 weken. De nieuwe eigenaar is verantwoordelijk voor het overschrijven van de registratie naar zijn naam. Bij een puppy van een erkende fokker is dit meestal al geregeld en krijg je de chippapieren mee.
Wat als je niet chipt of registreert?
Het niet chippen of registreren van je hond is een overtreding. De NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) kan handhaven. In de praktijk gebeurt dat vooral bij fokkers en handelaren, maar ook particulieren kunnen worden aangesproken. Bij een loslopende, ongeregistreerde hond kan dit extra complicaties geven.
Chippen:
- Elke hond moet voor de leeftijd van 8 weken zijn gechipt
- Het chippen mag alleen door een dierenarts worden uitgevoerd
- De chip moet voldoen aan de ISO-norm 11784/11785
- De chip bevat een uniek 15-cijferig nummer
Registreren:
- Na het chippen moet de hond binnen 8 weken worden geregistreerd in een erkende database
- De registratie moet op naam van de houder (eigenaar) staan
- Bij verkoop of herplaatsing moet de registratie worden overgeschreven naar de nieuwe eigenaar
Wie is verantwoordelijk?
De fokker is verantwoordelijk voor het chippen voor 8 weken. De nieuwe eigenaar is verantwoordelijk voor het overschrijven van de registratie naar zijn naam. Bij een puppy van een erkende fokker is dit meestal al geregeld en krijg je de chippapieren mee.
Wat als je niet chipt of registreert?
Het niet chippen of registreren van je hond is een overtreding. De NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) kan handhaven. In de praktijk gebeurt dat vooral bij fokkers en handelaren, maar ook particulieren kunnen worden aangesproken. Bij een loslopende, ongeregistreerde hond kan dit extra complicaties geven.
Hoe werkt een chip?
Een microchip voor honden is een piepklein elektronisch apparaatje, ongeveer zo groot als een rijstkorrel (11 tot 13 mm lang, 2 mm dik). Het wordt ingebracht onder de huid tussen de schouderbladen van je hond.
De techniek:
- De chip bevat geen batterij en heeft geen GPS-functie
- De chip is passief: hij doet niets tot hij wordt uitgelezen met een scanner
- Bij het scannen zendt de chip een uniek 15-cijferig nummer uit via radiofrequentie (RFID)
- Dit nummer is gekoppeld aan jouw gegevens in de database
Het inbrengen:
- Het inbrengen gebeurt door de dierenarts met een speciale injectienaald
- Het duurt letterlijk 2 seconden
- Het wordt vergelijkt met een vaccinatie-prik: even vervelend, maar niet echt pijnlijk
- Er is geen verdoving nodig
- De chip is levenslang: hij hoeft nooit vervangen te worden
- De chip verplaatst zichzelf niet: het weefsel groeit eromheen vast
Wat staat er op de chip?
Alleen een nummer. Geen naam, geen adres, geen medische gegevens. Het nummer is een code die verwijst naar een record in een database. Alleen als het nummer wordt opgezocht in de juiste database, zijn de eigenaargegevens zichtbaar.
Wat de chip NIET is:
- Geen GPS-tracker: je kunt je hond niet volgen via de chip
- Geen medisch dossier: er staan geen vaccinaties of ziektes op
- Geen garantie dat je hond wordt teruggevonden: de chip werkt alleen als hij wordt gescand en de gegevens actueel zijn
De techniek:
- De chip bevat geen batterij en heeft geen GPS-functie
- De chip is passief: hij doet niets tot hij wordt uitgelezen met een scanner
- Bij het scannen zendt de chip een uniek 15-cijferig nummer uit via radiofrequentie (RFID)
- Dit nummer is gekoppeld aan jouw gegevens in de database
Het inbrengen:
- Het inbrengen gebeurt door de dierenarts met een speciale injectienaald
- Het duurt letterlijk 2 seconden
- Het wordt vergelijkt met een vaccinatie-prik: even vervelend, maar niet echt pijnlijk
- Er is geen verdoving nodig
- De chip is levenslang: hij hoeft nooit vervangen te worden
- De chip verplaatst zichzelf niet: het weefsel groeit eromheen vast
Wat staat er op de chip?
Alleen een nummer. Geen naam, geen adres, geen medische gegevens. Het nummer is een code die verwijst naar een record in een database. Alleen als het nummer wordt opgezocht in de juiste database, zijn de eigenaargegevens zichtbaar.
Wat de chip NIET is:
- Geen GPS-tracker: je kunt je hond niet volgen via de chip
- Geen medisch dossier: er staan geen vaccinaties of ziektes op
- Geen garantie dat je hond wordt teruggevonden: de chip werkt alleen als hij wordt gescand en de gegevens actueel zijn
Let op: Product niet beschikbaar
Registratie: welke databases zijn er?
In Nederland zijn er meerdere erkende databases voor het registreren van honden. Dit is helaas een wat onoverzichtelijke situatie, maar het belangrijkste is dat je hond in een van de erkende databases staat en dat je gegevens actueel zijn.
De belangrijkste databases:
NDG (Nederlandse Databank Gezelschapsdieren)
De meest gebruikte database in Nederland. Veel dierenartsen registreren standaard in NDG. Het is een overkoepelende database die samenwerkt met internationale databanken voor als je hond in het buitenland verdwijnt.
PetBase
Een andere veelgebruikte database, populair bij fokkers en asielen. PetBase is internationaal gekoppeld via Europetnet.
Overige databases:
Er zijn nog enkele andere erkende databases, maar NDG en PetBase dekken samen het overgrote deel.
Het probleem van meerdere databases:
Als iemand je hond vindt en naar de dierenarts brengt, scant de dierenarts de chip en zoekt het nummer op. Maar als de dierenarts in database A zoekt en jouw hond in database B staat, kan het nummer niet direct worden gevonden. De meeste dierenartsen zoeken daarom in meerdere databases, maar het is niet waterdicht.
Tip: Controleer in welke database je hond staat en zorg dat je gegevens daar kloppen. De meeste databases bieden een online portal waar je je gegevens kunt inzien en wijzigen.
Kosten registratie:
De registratie kost eenmalig rond de 5 tot 15 euro, afhankelijk van de database. Sommige databases vragen een klein jaarlijks bedrag voor premium diensten (zoals een verloren-dier melding).
De belangrijkste databases:
NDG (Nederlandse Databank Gezelschapsdieren)
De meest gebruikte database in Nederland. Veel dierenartsen registreren standaard in NDG. Het is een overkoepelende database die samenwerkt met internationale databanken voor als je hond in het buitenland verdwijnt.
PetBase
Een andere veelgebruikte database, populair bij fokkers en asielen. PetBase is internationaal gekoppeld via Europetnet.
Overige databases:
Er zijn nog enkele andere erkende databases, maar NDG en PetBase dekken samen het overgrote deel.
Het probleem van meerdere databases:
Als iemand je hond vindt en naar de dierenarts brengt, scant de dierenarts de chip en zoekt het nummer op. Maar als de dierenarts in database A zoekt en jouw hond in database B staat, kan het nummer niet direct worden gevonden. De meeste dierenartsen zoeken daarom in meerdere databases, maar het is niet waterdicht.
Tip: Controleer in welke database je hond staat en zorg dat je gegevens daar kloppen. De meeste databases bieden een online portal waar je je gegevens kunt inzien en wijzigen.
Kosten registratie:
De registratie kost eenmalig rond de 5 tot 15 euro, afhankelijk van de database. Sommige databases vragen een klein jaarlijks bedrag voor premium diensten (zoals een verloren-dier melding).
Wanneer chippen en wat het kost
Wanneer chippen?
De wet schrijft voor dat puppy's voor de leeftijd van 8 weken gechipt moeten zijn. In de praktijk wordt dit vaak gedaan bij het eerste dierenarts bezoek, rond de 6 tot 7 weken, vaak gelijktijdig met de eerste vaccinatie. Als je een volwassen, nog niet gechipte hond overneemt (bijvoorbeeld uit het buitenland), moet dit zo snel mogelijk alsnog gebeuren.
Kosten:
- Het chippen zelf kost 30 tot 60 euro bij de dierenarts
- De registratie kost 5 tot 15 euro (eenmalig)
- Vaak is het chippen inbegrepen in een puppypakket bij de dierenarts (eerste controle, chip, vaccinatie)
- Bij een erkende fokker is de puppy al gechipt en geregistreerd. De kosten zijn dan verwerkt in de aanschafprijs.
Wat krijg je mee?
Na het chippen ontvang je:
- Een chipkaart of -sticker met het 15-cijferige chipnummer
- Een registratiebewijs of toegangscode voor de database
- Soms een halsbandhanger met het chipnummer
Bewaar het chipnummer goed!
Noteer het chipnummer op meerdere plekken: in je telefoon, in het dossier van je dierenarts, en bewaar de chipkaart op een vaste plek. Als je hond wegloopt, heb je dit nummer nodig om een verloren-dier melding te doen.
De wet schrijft voor dat puppy's voor de leeftijd van 8 weken gechipt moeten zijn. In de praktijk wordt dit vaak gedaan bij het eerste dierenarts bezoek, rond de 6 tot 7 weken, vaak gelijktijdig met de eerste vaccinatie. Als je een volwassen, nog niet gechipte hond overneemt (bijvoorbeeld uit het buitenland), moet dit zo snel mogelijk alsnog gebeuren.
Kosten:
- Het chippen zelf kost 30 tot 60 euro bij de dierenarts
- De registratie kost 5 tot 15 euro (eenmalig)
- Vaak is het chippen inbegrepen in een puppypakket bij de dierenarts (eerste controle, chip, vaccinatie)
- Bij een erkende fokker is de puppy al gechipt en geregistreerd. De kosten zijn dan verwerkt in de aanschafprijs.
Wat krijg je mee?
Na het chippen ontvang je:
- Een chipkaart of -sticker met het 15-cijferige chipnummer
- Een registratiebewijs of toegangscode voor de database
- Soms een halsbandhanger met het chipnummer
Bewaar het chipnummer goed!
Noteer het chipnummer op meerdere plekken: in je telefoon, in het dossier van je dierenarts, en bewaar de chipkaart op een vaste plek. Als je hond wegloopt, heb je dit nummer nodig om een verloren-dier melding te doen.
Let op: Product niet beschikbaar
Verhuizen, eigenaar wisselen of hond kwijt: wat nu?
De chip werkt alleen als de gegevens actueel zijn. Dit is het punt waarop het vaak misgaat.
Bij verhuizing:
Wijzig je adresgegevens in de database. Dit kun je meestal online doen via het portal van de database (NDG, PetBase). Het is gratis of kost een klein bedrag. Vergeet dit niet: als je hond op je oude adres staat geregistreerd en hij loopt weg bij je nieuwe huis, wordt de vinder naar je oude adres verwezen.
Bij verkoop of herplaatsing:
De registratie moet worden overgeschreven naar de nieuwe eigenaar. Beide partijen moeten hiervoor akkoord geven. Dit kan online of via een formulier bij de database. Dit is een cruciale stap die vaak wordt vergeten. Een hond die nog op naam van de vorige eigenaar staat, kan bij vermissing naar de verkeerde persoon worden teruggebracht.
Bij verlies:
1. Doe direct een verloren-dier melding bij de database waar je hond staat geregistreerd
2. Meld het bij Amivedi (het nationale meldpunt voor vermiste en gevonden huisdieren)
3. Meld het bij de gemeente (de dierenambulance/dierenbescherming)
4. Meld het bij de politie
5. Deel op sociale media (lokale Facebook-groepen)
6. Maak posters met foto en chipnummer
Bij het vinden van een hond:
Breng de hond naar de dierenarts om de chip te laten scannen. De dierenarts kan het chipnummer opzoeken in de databases en contact leggen met de eigenaar. Geen chip? Meld de hond dan bij Amivedi, de gemeente en de lokale dierenambulance.
Chip laten controleren:
Laat bij elk dierenarts bezoek de chip even scannen. In zeldzame gevallen kan een chip niet meer uitleesbaar zijn (defect). Hoe eerder je dit ontdekt, hoe eerder je een nieuwe chip kunt laten plaatsen.
Bij verhuizing:
Wijzig je adresgegevens in de database. Dit kun je meestal online doen via het portal van de database (NDG, PetBase). Het is gratis of kost een klein bedrag. Vergeet dit niet: als je hond op je oude adres staat geregistreerd en hij loopt weg bij je nieuwe huis, wordt de vinder naar je oude adres verwezen.
Bij verkoop of herplaatsing:
De registratie moet worden overgeschreven naar de nieuwe eigenaar. Beide partijen moeten hiervoor akkoord geven. Dit kan online of via een formulier bij de database. Dit is een cruciale stap die vaak wordt vergeten. Een hond die nog op naam van de vorige eigenaar staat, kan bij vermissing naar de verkeerde persoon worden teruggebracht.
Bij verlies:
1. Doe direct een verloren-dier melding bij de database waar je hond staat geregistreerd
2. Meld het bij Amivedi (het nationale meldpunt voor vermiste en gevonden huisdieren)
3. Meld het bij de gemeente (de dierenambulance/dierenbescherming)
4. Meld het bij de politie
5. Deel op sociale media (lokale Facebook-groepen)
6. Maak posters met foto en chipnummer
Bij het vinden van een hond:
Breng de hond naar de dierenarts om de chip te laten scannen. De dierenarts kan het chipnummer opzoeken in de databases en contact leggen met de eigenaar. Geen chip? Meld de hond dan bij Amivedi, de gemeente en de lokale dierenambulance.
Chip laten controleren:
Laat bij elk dierenarts bezoek de chip even scannen. In zeldzame gevallen kan een chip niet meer uitleesbaar zijn (defect). Hoe eerder je dit ontdekt, hoe eerder je een nieuwe chip kunt laten plaatsen.
Een chip is geen GPS-tracker. Je kunt je hond niet volgen of lokaliseren via de chip. Als je je hond wilt kunnen tracken, heb je een apart GPS-apparaat nodig dat aan de halsband bevestigd wordt. Een chip helpt alleen als je hond wordt gevonden en gescand. Daarom is het net zo belangrijk om je hond een halsband te geven met een naamplaatje met je telefoonnummer.
Chippen en reizen met je hond naar het buitenland
Als je met je hond naar het buitenland reist, is de chip extra belangrijk. Binnen de EU is een geldige chip verplicht voor alle reizen met honden. Daarnaast heb je nodig:
Binnen de EU:
- Een geldig EU-dierenpaspoort (af te geven door de dierenarts)
- Een geldige rabiës (hondsdolheid) vaccinatie, minimaal 21 dagen voor vertrek
- De chip moet voldoen aan ISO-norm 11784/11785
Buiten de EU:
Elk land heeft eigen regels. Sommige landen vereisen extra vaccinaties, titerbepaling voor rabiës, of een quarantaineperiode. Check altijd ruim van tevoren de regels van je bestemming via de NVWA of de ambassade.
Let op bij het terugkeren naar Nederland:
Bij terugkeer uit bepaalde landen buiten de EU kan een titerbepaling voor rabiës vereist zijn. Dit is een bloedonderzoek dat 30 dagen na vaccinatie en minimaal 3 maanden voor de reis moet worden uitgevoerd.
Je dierenarts kan je precies vertellen wat je nodig hebt voor je specifieke reisbestemming. Plan dit ruim van tevoren: sommige procedures kosten maanden.
Binnen de EU:
- Een geldig EU-dierenpaspoort (af te geven door de dierenarts)
- Een geldige rabiës (hondsdolheid) vaccinatie, minimaal 21 dagen voor vertrek
- De chip moet voldoen aan ISO-norm 11784/11785
Buiten de EU:
Elk land heeft eigen regels. Sommige landen vereisen extra vaccinaties, titerbepaling voor rabiës, of een quarantaineperiode. Check altijd ruim van tevoren de regels van je bestemming via de NVWA of de ambassade.
Let op bij het terugkeren naar Nederland:
Bij terugkeer uit bepaalde landen buiten de EU kan een titerbepaling voor rabiës vereist zijn. Dit is een bloedonderzoek dat 30 dagen na vaccinatie en minimaal 3 maanden voor de reis moet worden uitgevoerd.
Je dierenarts kan je precies vertellen wat je nodig hebt voor je specifieke reisbestemming. Plan dit ruim van tevoren: sommige procedures kosten maanden.
Veelgestelde vragen
Let op: Product niet beschikbaar
Het chippen en registreren van je hond is niet alleen wettelijk verplicht, het is ook de beste manier om ervoor te zorgen dat je hond bij jou terugkomt als hij ooit verdwaalt. De chip zelf is snel, goedkoop en pijnloos. Het enige wat je actief moet doen, is zorgen dat je gegevens in de database actueel blijven. Verhuis je? Wijzig je adres. Verandert je telefoonnummer? Pas het aan. Verkoop of herplaats je je hond? Schrijf de registratie over. Die paar minuten moeite kunnen het verschil maken tussen een hond die terugkomt en een hond die nooit meer gevonden wordt.
