"Is dat oog altijd al zo geweest, of is dit nieuw?" is een vraag die ik in de kliniek vaak stel, want dat onderscheid maakt echt uit. Je hond heeft een dichtgeknepen oog, zijn oog is rood, er loopt een traantje of er zit uitscheiding in de ooghoek. Oogproblemen komen regelmatig voor bij honden en de oorzaken lopen sterk uiteen: van een vuiltje in het oog tot een ernstige infectie of verhoogde oogdruk (glaucoom). In dit artikel leg ik uit hoe je de meest voorkomende oogproblemen herkent, wat ze betekenen en wanneer je direct naar de dierenarts moet.
Normale versus Abnormale Uitscheiding
Niet alle uitscheiding uit het oog is zorgwekkend:
Normaal:
- Kleine hoeveelheid heldere, waterige tranen
- Kleine hoeveelheid beige of grijze 'slaapkruimels' in de ooghoek 's ochtends
Abnormaal (reden om de dierenarts te bellen):
- Gele of groene uitscheiding — wijst op bacteriële infectie of ontsteking
- Bruine plakkerige korstjes — kunnen normale uitscheiding zijn maar ook een teken van chronische ontsteking
- Veel heldere waterige tranen die constant vloeien — overmatig traanproductie (epiphora)
- Bloederige uitscheiding — altijd direct laten beoordelen
- Troebele of witte verkleuring van het hoornvlies — aanwijzing voor ernstige aandoening
Traansporen (bruine vlekken onder de ogen):
Veel rassen (Maltezer, Poedel, Franse Bulldog, Shih Tzu) hebben traansporen. Dit is de bruine verkleuring door porphyrinen in de tranen. Niet gevaarlijk, maar kan wijzen op overmatige traanproductie door een verkeerd ingegroeide wimper of een te nauwe traanbuis.
Normaal:
- Kleine hoeveelheid heldere, waterige tranen
- Kleine hoeveelheid beige of grijze 'slaapkruimels' in de ooghoek 's ochtends
Abnormaal (reden om de dierenarts te bellen):
- Gele of groene uitscheiding — wijst op bacteriële infectie of ontsteking
- Bruine plakkerige korstjes — kunnen normale uitscheiding zijn maar ook een teken van chronische ontsteking
- Veel heldere waterige tranen die constant vloeien — overmatig traanproductie (epiphora)
- Bloederige uitscheiding — altijd direct laten beoordelen
- Troebele of witte verkleuring van het hoornvlies — aanwijzing voor ernstige aandoening
Traansporen (bruine vlekken onder de ogen):
Veel rassen (Maltezer, Poedel, Franse Bulldog, Shih Tzu) hebben traansporen. Dit is de bruine verkleuring door porphyrinen in de tranen. Niet gevaarlijk, maar kan wijzen op overmatige traanproductie door een verkeerd ingegroeide wimper of een te nauwe traanbuis.
Let op: Product niet beschikbaar
Meest Voorkomende Oogproblemen
Conjunctivitis (oogontsteking)
Ontsteking van het bindvlies, het slijmvlies rondom het oog. Symptomen: rode ogen, uitscheiding (helder, geel of groen), jeuk (hond wrijft aan het oog). Oorzaken: bacteriën, virussen, allergieën, een vreemd voorwerp of een ingegroeide wimper. Behandeling: afhankelijk van de oorzaak; oogdruppels of -zalf op recept van de dierenarts.
Vreemd voorwerp in het oog
Een grasspriet, zaadje, korrel zand of gruis kan in het oog terechtkomen. Symptomen: plotseling dichtgeknepen oog, tranen, wrijven. Spoel het oog voorzichtig met fysiologisch zout. Lukt verwijderen niet thuis, of zijn de symptomen na spoelen niet verdwenen: direct naar dierenarts.
Ectropion en entropion
- Entropion: het ooglid rolt naar binnen, waardoor de wimpers het hoornvlies irriteren. Pijnlijk, leidt tot chronische irritatie. Operatieve correctie is soms nodig.
- Ectropion: het ooglid hangt te ver naar buiten, waardoor het wit van het oog zichtbaar is en meer bloot staat aan infectie. Komt voor bij Basset Hound, Sint-Bernard, Cocker Spaniel.
Kersoog (Prolaps nictitans / cherry eye)
Uitpuiling van de traanklier van het derde ooglid: een rode bult in de binnenste ooghoek. Vaker bij Bulldogs, Cocker Spaniëls, Beagles. Behandeling: operatieve repositie van de klier (verwijdering wordt niet meer aanbevolen vanwege droge ogen als gevolg).
Glaucoom
Verhoogde druk in het oog. Symptomen: groot, opgezet oog, rode ogen, troebel hoornvlies, pijn, sufheid. Dit is een spoedgeval: onbehandeld glaucoom leidt snel tot blindheid. Bel direct de dierenarts bij vermoeden van glaucoom.
Cataract (staar)
Troebeling van de ooglens, zichtbaar als een witte of grijze waas in de pupil. Kan erfelijk zijn of door diabetes. Vermindert gezichtsvermogen; in ernstige gevallen is operatie mogelijk.
Ontsteking van het bindvlies, het slijmvlies rondom het oog. Symptomen: rode ogen, uitscheiding (helder, geel of groen), jeuk (hond wrijft aan het oog). Oorzaken: bacteriën, virussen, allergieën, een vreemd voorwerp of een ingegroeide wimper. Behandeling: afhankelijk van de oorzaak; oogdruppels of -zalf op recept van de dierenarts.
Vreemd voorwerp in het oog
Een grasspriet, zaadje, korrel zand of gruis kan in het oog terechtkomen. Symptomen: plotseling dichtgeknepen oog, tranen, wrijven. Spoel het oog voorzichtig met fysiologisch zout. Lukt verwijderen niet thuis, of zijn de symptomen na spoelen niet verdwenen: direct naar dierenarts.
Ectropion en entropion
- Entropion: het ooglid rolt naar binnen, waardoor de wimpers het hoornvlies irriteren. Pijnlijk, leidt tot chronische irritatie. Operatieve correctie is soms nodig.
- Ectropion: het ooglid hangt te ver naar buiten, waardoor het wit van het oog zichtbaar is en meer bloot staat aan infectie. Komt voor bij Basset Hound, Sint-Bernard, Cocker Spaniel.
Kersoog (Prolaps nictitans / cherry eye)
Uitpuiling van de traanklier van het derde ooglid: een rode bult in de binnenste ooghoek. Vaker bij Bulldogs, Cocker Spaniëls, Beagles. Behandeling: operatieve repositie van de klier (verwijdering wordt niet meer aanbevolen vanwege droge ogen als gevolg).
Glaucoom
Verhoogde druk in het oog. Symptomen: groot, opgezet oog, rode ogen, troebel hoornvlies, pijn, sufheid. Dit is een spoedgeval: onbehandeld glaucoom leidt snel tot blindheid. Bel direct de dierenarts bij vermoeden van glaucoom.
Cataract (staar)
Troebeling van de ooglens, zichtbaar als een witte of grijze waas in de pupil. Kan erfelijk zijn of door diabetes. Vermindert gezichtsvermogen; in ernstige gevallen is operatie mogelijk.
Direct naar de dierenarts (of nachtdienst) bij: een plotseling gesloten oog, een groot opgezet oog, troebel of blauw hoornvlies, bloederige uitscheiding, of je hond loopt tegen dingen aan. Dit kunnen tekenen zijn van glaucoom of hoornvliesperforatie — beide zijn spoedsituaties.
Let op: Product niet beschikbaar
Thuis: Ogen Reinigen
Kleine hoeveelheden normale uitscheiding kun je thuis reinigen:
1. Gebruik een steriel gaasje of wattenstaafje gedrenkt in fysiologisch zout (0,9% natriumchloride, bij apotheek of dierenwinkel)
2. Veeg ALTIJD van de binnenste ooghoek naar buiten (van neus naar slaap)
3. Gebruik per oog een schoon gaasje — overdracht van bacteriën voorkomen
4. Geen gewone keukenzout of leidingwater gebruiken — dit irriteert
5. Nooit in het oog prikken met een wattenstaafje
Oogdruppels thuisgebruik:
Gebruik alleen oogdruppels die voor honden bedoeld zijn en op advies van de dierenarts. Menselijke oogdruppels (bijv. met corticosteroïden) kunnen bij honden ernstige schade aanrichten.
1. Gebruik een steriel gaasje of wattenstaafje gedrenkt in fysiologisch zout (0,9% natriumchloride, bij apotheek of dierenwinkel)
2. Veeg ALTIJD van de binnenste ooghoek naar buiten (van neus naar slaap)
3. Gebruik per oog een schoon gaasje — overdracht van bacteriën voorkomen
4. Geen gewone keukenzout of leidingwater gebruiken — dit irriteert
5. Nooit in het oog prikken met een wattenstaafje
Oogdruppels thuisgebruik:
Gebruik alleen oogdruppels die voor honden bedoeld zijn en op advies van de dierenarts. Menselijke oogdruppels (bijv. met corticosteroïden) kunnen bij honden ernstige schade aanrichten.
Let op: Product niet beschikbaar
Rassen met Hogere Kans op Oogproblemen
Sommige rassen hebben door hun anatomie of erfelijke aanleg een hogere kans op oogproblemen:
Brachycefale rassen (platkoppen: Franse Bulldog, Mops, Engelse Bulldog, Shih Tzu, Pekingees) — Grote, uitpuilende ogen met minder bescherming door de oogkassen. Hogere kans op cornulaeschrapen, droge ogen en kersoog.
Cavalier King Charles Spaniël — Erfelijke oogaandoeningen en veel kans op entropion.
Labrador en Golden Retriever — Progressieve retinale atrofie (PRA), cataract.
Collie en Shetland Sheepdog — Collie Eye Anomaly (CEA).
Basset Hound, Cocker Spaniel — Ectropion, glaucoom.
Bij rassen met bekende erfelijke oogproblemen is het verstandig de ogen regelmatig te laten controleren door de dierenarts, ook als er geen klachten zijn.
Brachycefale rassen (platkoppen: Franse Bulldog, Mops, Engelse Bulldog, Shih Tzu, Pekingees) — Grote, uitpuilende ogen met minder bescherming door de oogkassen. Hogere kans op cornulaeschrapen, droge ogen en kersoog.
Cavalier King Charles Spaniël — Erfelijke oogaandoeningen en veel kans op entropion.
Labrador en Golden Retriever — Progressieve retinale atrofie (PRA), cataract.
Collie en Shetland Sheepdog — Collie Eye Anomaly (CEA).
Basset Hound, Cocker Spaniel — Ectropion, glaucoom.
Bij rassen met bekende erfelijke oogproblemen is het verstandig de ogen regelmatig te laten controleren door de dierenarts, ook als er geen klachten zijn.
Veelgestelde Vragen
De meeste oogproblemen bij honden zijn goed te behandelen als ze vroeg worden herkend. Kleine hoeveelheden uitscheiding zijn normaal; gele of groene uitscheiding, een dichtgeknepen oog, een groot of troebel oog of plots wrijven aan het oog zijn redenen om contact op te nemen met de dierenarts. Wacht bij twijfel niet te lang — oogproblemen kunnen snel verergeren, en dat zien we in de kliniek helaas regelmatig. Je dierenarts kan snel beoordelen of er iets aan de hand is.
