In de kliniek is 'mijn hond krabt zo veel' een van de meest gehoorde klachten, en negen van de tien keer is het eerste dat eigenaren vermoeden: vlooien. Terecht, dat is inderdaad de meest bekende oorzaak, maar zeker niet de enige. Krabben, bijten, likken — een hond die constant aan zichzelf zit is voor de eigenaar een bron van bezorgdheid. Jeuk heeft altijd een oorzaak, maar die is niet altijd even duidelijk: allergie, droge huid of een huidinfectie zijn minstens zo gangbare boosdoeners. Ik help je hieronder de oorzaken onderscheiden.
Vlooien: De Meest Bekende Oorzaak
Vlooien zijn de meest voorkomende externe parasiet bij honden en een veelvoorkomende oorzaak van jeuk.
Herkennen:
- Je ziet bruine vlooien (1-3 mm) bewegen door de vacht, met name rondom de staartbasis
- Je vindt vlooienpoep: kleine zwarte korreltjes die op nat keukenpapier roodbruin uitlopen (onverteerd bloed)
- De hond krabt met name aan de staartbasis, billen en buik
- Bij vlooienallergie (FAD) is ook een kleine hoeveelheid vlooien voldoende voor extreme jeuk
Behandeling:
- Antiparasitair middel op de hond (pipet, tablet — op advies van dierenarts)
- Behandel ook de omgeving: 95% van de vlooienpopulatie zit in huis (eieren, larven in tapijt, kieren). Gebruik een vlooienspray voor de omgeving.
- Behandel ook alle andere huisdieren
- Preventie: maandelijkse of driemaandelijkse behandeling afhankelijk van product
Herkennen:
- Je ziet bruine vlooien (1-3 mm) bewegen door de vacht, met name rondom de staartbasis
- Je vindt vlooienpoep: kleine zwarte korreltjes die op nat keukenpapier roodbruin uitlopen (onverteerd bloed)
- De hond krabt met name aan de staartbasis, billen en buik
- Bij vlooienallergie (FAD) is ook een kleine hoeveelheid vlooien voldoende voor extreme jeuk
Behandeling:
- Antiparasitair middel op de hond (pipet, tablet — op advies van dierenarts)
- Behandel ook de omgeving: 95% van de vlooienpopulatie zit in huis (eieren, larven in tapijt, kieren). Gebruik een vlooienspray voor de omgeving.
- Behandel ook alle andere huisdieren
- Preventie: maandelijkse of driemaandelijkse behandeling afhankelijk van product
Allergie: De Meest Complexe Oorzaak
Allergieën zijn een groeiende oorzaak van chronische jeuk bij honden. Er zijn drie hoofdtypen:
Voedselalergie:
Reactie op een ingrediënt in het voer (meest: kip, rund, tarwe, zuivel). Geeft het hele jaar door jeuk (niet seizoensgebonden). Plekken: poten (likken), oren, liezen, buik, rondom ogen.
Diagnose: eliminatiedieet (8-12 weken op een nieuw eiwit of hydrolysaat voer) onder begeleiding van een dierenarts.
Omgevingsallergie (atopie):
Reactie op stoffen in de omgeving: huisstofmijt, graspollen, schimmels. Vaak seizoensgebonden (pollen = lente/zomer). Zelfde locaties als voedselalergie plus gezicht en oren.
Diagnose: via allergietest (bloedtest of huidtest) bij de dierenarts.
Contactallergie:
Directe huidreactie op een stof (wasmiddel, gras, reinigingsproduct). Minder frequent. Te herkennen aan lokale roodheid op de contactplek.
Behandeling allergie:
Afhankelijk van de oorzaak: dieetwijziging, omgevingsaanpassing, antihistaminica, corticosteroïden, immunotherapie of moderne biologische middelen (bijv. Cytopoint, Apoquel). Altijd in overleg met dierenarts.
Voedselalergie:
Reactie op een ingrediënt in het voer (meest: kip, rund, tarwe, zuivel). Geeft het hele jaar door jeuk (niet seizoensgebonden). Plekken: poten (likken), oren, liezen, buik, rondom ogen.
Diagnose: eliminatiedieet (8-12 weken op een nieuw eiwit of hydrolysaat voer) onder begeleiding van een dierenarts.
Omgevingsallergie (atopie):
Reactie op stoffen in de omgeving: huisstofmijt, graspollen, schimmels. Vaak seizoensgebonden (pollen = lente/zomer). Zelfde locaties als voedselalergie plus gezicht en oren.
Diagnose: via allergietest (bloedtest of huidtest) bij de dierenarts.
Contactallergie:
Directe huidreactie op een stof (wasmiddel, gras, reinigingsproduct). Minder frequent. Te herkennen aan lokale roodheid op de contactplek.
Behandeling allergie:
Afhankelijk van de oorzaak: dieetwijziging, omgevingsaanpassing, antihistaminica, corticosteroïden, immunotherapie of moderne biologische middelen (bijv. Cytopoint, Apoquel). Altijd in overleg met dierenarts.
Droge Huid: Vaak Onderschat
Droge huid (seborrhoea sicca) geeft jeuk die lijkt op allergie maar andere oorzaken heeft:
Oorzaken:
- Wintermaanden (centrale verwarming droogt de lucht uit)
- Te frequent wassen met ongeschikte shampoo
- Onbalans in vetzuren in de voeding
- Schildklierafwijking (hypothyreoïdie)
Herkennen:
- Schilferige witte vlokken in de vacht ('hondenschilfering')
- Droge, doffe vacht
- Milde tot matige jeuk, diffuus over het lichaam
- Geen oor- of pootproblematiek typisch
Behandeling:
- Omega-3 vetzuursuppletie (visolie) — versterkt de huidbarrière
- Minder frequent wassen, gebruik vochtinbrengende hondenshampoo
- Bevochtiger in de woonruimte
- Bij vermoeden schildklierprobleem: dierenarts
Oorzaken:
- Wintermaanden (centrale verwarming droogt de lucht uit)
- Te frequent wassen met ongeschikte shampoo
- Onbalans in vetzuren in de voeding
- Schildklierafwijking (hypothyreoïdie)
Herkennen:
- Schilferige witte vlokken in de vacht ('hondenschilfering')
- Droge, doffe vacht
- Milde tot matige jeuk, diffuus over het lichaam
- Geen oor- of pootproblematiek typisch
Behandeling:
- Omega-3 vetzuursuppletie (visolie) — versterkt de huidbarrière
- Minder frequent wassen, gebruik vochtinbrengende hondenshampoo
- Bevochtiger in de woonruimte
- Bij vermoeden schildklierprobleem: dierenarts
Huidinfecties (Bacterieel of Schimmel)
Secundaire infecties ontstaan vaak nadat de huid al beschadigd is door krabben:
Bacteriële huidinfectie (pyodermie):
- Rode puistjes, korstjes, kaalheid in cirkels
- Specifieke geur
- Vraagt antibiotica op recept
Gistinfectie (Malassezia):
- Grijsbruine vettige aanslag in huidplooien, oren, poten
- Muf of gistig ruikend
- Vraagt antimycotica (schimmelwerende behandeling)
Schurft (sarcoptes):
- Extreme jeuk (erger dan wat normaal jeuk doet)
- Kale plekken op oren, ellebogen, buik
- Besmettelijk voor mensen
- Diagnose via huidschraapsel bij dierenarts
Bacteriële huidinfectie (pyodermie):
- Rode puistjes, korstjes, kaalheid in cirkels
- Specifieke geur
- Vraagt antibiotica op recept
Gistinfectie (Malassezia):
- Grijsbruine vettige aanslag in huidplooien, oren, poten
- Muf of gistig ruikend
- Vraagt antimycotica (schimmelwerende behandeling)
Schurft (sarcoptes):
- Extreme jeuk (erger dan wat normaal jeuk doet)
- Kale plekken op oren, ellebogen, buik
- Besmettelijk voor mensen
- Diagnose via huidschraapsel bij dierenarts
Veelgestelde Vragen
Jeuk bij honden is nooit 'gewoon' — het heeft altijd een oorzaak. Vlooien zijn het eerste om uit te sluiten, maar allergie en droge huid zijn minstens zo vaak de boosdoener. Houd een logboek bij (wanneer krabt hij, waar, na welk eten of activiteit) — dit helpt de dierenarts enorm bij de diagnose, en het scheelt vaak een hoop heen-en-weer gepuzzel.
